Op dit moment heeft Vitens alle niet-urgente werkzaamheden achter de voordeur stopgezet.

 Zo voorkomen we verspreiding van het coronavirus. Natuurlijk lossen we acute storingen en lekkages altijd op.

Meer informatie

De drinkwatervoorziening in Oost-Nederland

Deze webpagina wordt regelmatig aangevuld met updates over de drinkwatervoorziening van Oost-Nederland.

Waterbeschikbaarheid rond drinkwaterwinningen

Waar het voorjaar warm en droog was, heeft de maand juni het neerslagtekort en de grondwaterstanden weer enigszins teruggebracht. Het is de vraag hoe de rest van de zomer gaat verlopen, en daarom houdt ook Vitens het weerbericht goed in de gaten. Neerslag en temperatuur zijn namelijk ook goede voorspellers voor het drinkwaterverbruik. Omdat het afgelopen maand veel heeft geregend en het koel bleef is het verbruik lager dan gemiddeld. Dat kan geen kwaad omdat we in april en mei namelijk met zijn allen meer water nodig hadden dan onze winningen normaliter leveren.

Lees onderstaand artikel waarin we uitleggen hoe de drinkwatervoorziening van Oost-Nederland werkt. Ook vertellen we waarom en wat we doen om het verbruik te beperken en welke winningen een maandlimiet overschrijden.

Iedereen een steentje bijdragen

In tijden van schaarste moeten we slim omgaan met het water dat we beschikbaar hebben. Dat geldt voor de gehele samenleving dus iedereen zal een steentje moeten bijdragen. Water, en dan met name drinkwater, is een primaire levensbehoefte. Dat betekent voor ons dat we onze bronnen altijd hard nodig zullen hebben. Maar ook anderen maken gebruik van onze natuurlijke watervoorraden, zoals de landbouw.

Daarom werkt Vitens samen met andere stakeholders aan een optimale balans tussen de drinkwaterwinning en medegebruikers van het watersysteem. Ook in dat licht dragen we gezamenlijk een steentje bij. Lees ook eens het interview met LTO Noord en Vitens

Voor en met de agrariërs

Als vergunninghouder is Vitens verplicht om de effecten van een drinkwaterwinning op de omgeving te voorkomen of te compenseren. In Oost-Nederland is het haast niet mogelijk om effecten op landbouw te voorkomen; men zit al snel in of tegen het landelijk gebied aan. Dat betekent dat we moeten compenseren. En wat dat betreft zitten we zeker niet stil.

Waar mogelijk compenseren we onze effecten met een wateraanvoerstelsel in samenwerking met de waterschappen. We onderzoeken samen met gebiedspartijen, of er naast wateraanvoer ook andere mogelijkheden zijn om de waterbeschikbaarheid in een gebied te vergroten. Water vasthouden en hergebruiken zijn daarin oplossingen die we op bedrijfs- en gebiedsniveau gaan verkennen. Hiervoor worden binnenkort in een aantal gebieden bijeenkomsten georganiseerd door de partners van het project Boeren voor Drinkwater. 

Als droogteschade optreedt als gevolg van de waterwinning en er geen oppervlaktewater aangevoerd kan worden vallen we terug op een vergoeding volgens een gebieds-specifieke droogteschaderegeling. Net als de afgelopen 2 jaar biedt Vitens de mogelijkheid om een voorschot op de agrarische droogteschadevergoeding te ontvangen. Zo kunnen boeren in ieder geval al een groot deel van de schadevergoeding gebruiken op het moment dat ze ook de kosten maken. Wie vorig jaar een vergoeding uitbetaald heeft gekregen wordt op korte termijn aangeschreven.

Op deze manier werkt Vitens samen met boeren en overheden aan de waterbeschikbaarheid rond onze drinkwaterwinningen. Meer weten? Kijk dan eens op:

De drinkwatervoorziening in Oost-Nederland

De primaire taak van Vitens is om vierentwintig uur per dag, zeven dagen per week betrouwbaar en betaalbaar drinkwater van hoge kwaliteit te leveren. Dit doen we voor alle particulieren en bedrijven in ons voorzieningsgebied. Vitens gebruikt grondwater als bron voor drinkwater. Grondwater is natuurlijk gezuiverd in de goed beschermde waterwingebieden waar het gewonnen wordt. De provincies verlenen Vitens de vergunningen om water te kunnen winnen en zorgen voor voldoende bronnen van goede kwaliteit. Wij stellen ons ten doel om duurzaam water te winnen, met respect voor het gehele watersysteem en in balans met de omgeving. 

Vitens levert het drinkwater in ongeveer een derde van Nederland, onder meer op de hoger gelegen zandgronden van Oost-Nederland, in Twente en in de Achterhoek. De drinkwatervraag in deze regio is afhankelijk van bronnen die in dit gebied liggen. Hier zijn de grondwatervoorraden, als je het vergelijkt met andere grondwaterbronnen in het Vitens verzorgingsgebied, relatief klein en beperkt. Om toch aan de (groter wordende) vraag te kunnen voldoen, moet het drinkwater uit de gehele regio en daarbuiten ‘komen’. Het leidingnet in Oost-Nederland is daarom met elkaar verbonden. De winningen kunnen daardoor elkaar aanvullen wanneer dat nodig is. 

De drinkwatervraag neemt spectaculair toe

De afgelopen jaren hebben wij het drinkwaterverbruik (de ‘watervraag’) structureel zien stijgen. Dit komt ten dele door economische groei en demografische veranderingen. Maar daarnaast is het in de zomerperiodes van afgelopen jaren lange tijd warm en droog geweest. Dit heeft tot een extreem hoog drinkwaterverbruik geleid. Om toch iedereen van water te kunnen voorzien, ook op piekmomenten, overschrijdt Vitens soms noodgedwongen de maand- en jaarlimieten van de winvergunningen van de provincie. Dat vinden wij bij Vitens onwenselijk.   

Drinkwatervraag voorzieningsgebied Overijssel (tabel) 

Figuur: hoeveelheid drinkwater in miljoenen m3 geleverd aan het leidingnet voor voorzieningsgebied Overijssel, inclusief Noordoost polder. Bron: Vitens (CWV).

Vitens werkt versneld aan de uitbreiding van wincapaciteit en aan het anders inrichten van de drinkwatervoorziening. Dat doen we door fors te investeren in uitbreiding van de infrastructuur. Echter, de beschikbaarheid van onze kostbare waterbronnen is niet oneindig. En daarom roepen we iedereen op om spaarzaam om te gaan met drinkwater. Zeker in tijden van droogte en schaarste zoals nu.

Vitens doet deze oproepen omdat we ons realiseren dat de gevolgen van de extreem toegenomen watervraag en het overschrijden van de winvergunningen ook nadelig kunnen zijn voor anderen in Oost-Nederland. Onze maand- en jaarlimieten voor het winnen van grondwater zijn gebaseerd op de draagkracht van het watersysteem. Het overschrijden van de limieten kan invloed hebben op andere gebruikers van het water. Denk hierbij o.a. aan de agrarische sector en de grondwaterafhankelijke natuur. 

Tabel: winningen waar per maand meer is onttrokken dan de gestelde limiet. Een overschrijding op maandbasis kan in periode van laagverbruik gecompenseerd worden om op jaarbasis binnen de vergunning te blijven.

April

Holten (7%, 18.600 m3), Manderveen (5%, 15.400 m3)

Mei

Holten (13%, 32.600 m3), Herikerberg (21%, 69.700 m3), Hoge Hexel (9%, 22.800 m3), Manderveen (5%, 14.000 m3), Sint Jansklooster (11%, 54.700 m3), Weerselo (4%, 3.100 m3) en Wierden (2%, 21.300 m3)

Juni

Sint Jansklooster (3%, 13.500 m3), Holten (6%, 14.900 m3), Herikerberg (4%, 4.400) en Goor (3%, 4.000 m3)

 

Studie naar een slimmer watersysteem

Om drinkwater beschikbaar en betaalbaar te houden in alle gebieden, heeft Vitens het concept Panorama Waterland ontwikkeld (download het whitepaper). Het daagt uit mee te denken over fundamenteel ander grondgebruik en om daarin gezamenlijk op te trekken. Het is een denkoefening om te komen tot een integrale benadering van de inrichting van een gebied, waarin het watersysteem en de bodem leidend zijn. In het bijzonder is er in deze studie aandacht voor de hoger gelegen zandgronden.  

Maar ook slimmer met drinkwater omgaan

Naast slimme oplossingen om gebieden watervriendelijker te maken, wordt er aandacht besteed aan waterbesparende acties. Eenvoudige maatregelen als korter of waterbesparend douchen en opvang en hergebruik van regenwater helpen om het waterverbruik terug te dringen. Vitens en andere drinkwaterbedrijven nemen hier het voortouw in met besparingsacties en investeringen in wetenschappelijke onderzoeksprogramma's. Maar het realiseren van waterbesparing kan ook op minder orthodoxe manieren: door bijvoorbeeld voor grootverbruikers onderscheid te maken tussen laagwaardig en hoogwaardig verbruik. Dat betekent dat er bijvoorbeeld voor koeling van installaties in bedrijven een ander soort water wordt geleverd, van minder hoge kwaliteit. We vinden het nog te gewoon dat we topkwaliteit drinkwater gebruiken voor zo'n beetje alle denkbare doeleinden. Dat kan anders en dat moet anders, waarbij natuurlijk de volksgezondheid voorop blijft staan.

Wat gaat er in de komende zomer gebeuren?

De kans is groot dat warmte en droogte in de zomer van 2020 aanhoudt. Het warme en droge voorjaar was daar al een voorbode van. In 2020 worden we ook geconfronteerd met de effecten van de coronacrisis. Een groot deel van Nederland blijft thuis, waardoor het waterverbruik in de zomer anders zal zijn dan we tot nu toe kennen. 

Het waterverbruik en daarmee ook het beroep dat wij doen op de winningen is dus erg weersafhankelijk. Het waterverbruik kan positief beïnvloed worden door bewust en spaarzaam drinkwatergebruik. En daar roepen wij iedereen samen met u, toe op. 

Ook uw hulp is nodig bij waterbesparing

Hoewel Vitens de primaire taak heeft om aan de vraag naar drinkwater te voldoen, moet dat wel binnen de kaders van de verleende vergunningen. In een tijd waarin de watervraag structureel toeneemt, levert dat een spanningsveld op. Daarom maken we de klant (particulier en zakelijk) al langere tijd bewust van spaarzaam watergebruik en zetten we de winningen zo verantwoord mogelijk in. Uw omgeving wijzen op spaarzaam omgaan met drinkwater, daar kunt u ons bij helpen. 

Vitens biedt een pakket aan middelen aan om via verschillende communicatiekanalen te verspreiden.  Meer weten over dit pakket? Neem contact op via communicatie@vitens.nl.

De website Vitens.nl werkt het best met cookies. Hiermee verbeteren wij de website en onze service. Meer info: privacy statement