Naar nieuwsoverzicht

Vitens en Warmtebron Utrecht werken aan kennis rond geothermie en drinkwaterwinning

Warmtebron Utrecht onderzoekt of geothermie (aardwarmte) een manier is om de klimaatdoelstellingen te halen. Net als drinkwaterwinning vindt dit plaats in de ondergrond. Daarom kijkt Warmtebron samen met Vitens of en hoe dit naast elkaar kan bestaan.

“We zien dat geothermie potentie heeft als duurzame energiebron voor de energietransitie”, zegt Oeds-Willem Miedema, strategisch omgevingsmanager bij Vitens. “Daarom is het van belang om goed te kijken op welke manier dat ontwikkeld wordt en op welke plek, ook in relatie tot de drinkwatervoorziening. We gaan daarom graag in een vroegtijdig stadium in gesprek met initiatiefnemers van geothermieprojecten.”

“Er is wel wat kennis over gerealiseerde aardwarmtebronnen bij de glastuinbouw in het westen van het land, maar een grotere professionaliseringsslag is nodig om keuzes te maken die houdbaar zijn op de langere termijn. In samenspraak met de provincie Utrecht nam Warmtebron Utrecht contact met ons op.”

Samenwerken om kennis en ervaringen te delen

De provincie Utrecht heeft een adviesrol bij het beoordelen van de benodigde vergunningen en zocht daarvoor samenwerking met stakeholders en lokale overheden. In een werkgroep waarin ook Vitens deelneemt, worden kennis en ervaring gedeeld.

"We begrijpen de belangen van drinkwaterbedrijven als Vitens volledig", vertelt Joris Peijster, projectleider bij Warmtebron Utrecht. “En ook wij vinden dat geothermie alleen kan bestaan als het veilig kan, want de behoefte aan kwalitatief goed drinkwater is van groot belang. Overleg over hoe aardwarmte en drinkwaterwinning samengaan, is dus meer dan logisch en extreem belangrijk.”

Tijdig afstemmen om conflict later te voorkomen

Miedema vindt de vroegtijdige afstemming prettig. “Als iedereen transparant is over de belangen kunnen we aan voorkant afstemmen in plaats van dat we aan de achterkant tot een mogelijk conflict komen.”

“De zorg van Vitens is de vlucht die geothermie neemt en het feit dat ruimte, ook ondergronds, schaars is en schaarser wordt. Want ook de drinkwatervraag stijgt, dus er zijn meer wingebieden nodig om aan die vraag te kunnen voldoen. De drinkwatervoorziening en energietransitie komen zo steeds dichter bij elkaar, is de verwachting. We willen dus bij voorkeur zo vroeg mogelijk al keuzes maken in wat er op welke plek komt. In de ruimtelijke ordening heeft de provincie, maar ook het Rijk, daar een belangrijke en sturende rol in.”

Grootse plannen voor geothermie in Nederland

Volgens Peijster gaan de gesprekken vooral over het aanvullen van kennis en bepalen welke situatie wenselijk is. “Geothermie is nu nog kleinschalig, maar er zijn grootse plannen voor Nederland. In het Masterplan Aardwarmte uit 2018 spreekt de sector de verwachting uit om in 2050 in de bebouwde omgeving 135 petajoule aardwarmte te kunnen leveren.”

“Om dit te bereiken, moet het aantal doubletten (geothermieput, red.) van een kleine 20 groeien naar ongeveer 175 in 2030 en zo’n 700 in 2050. Met dat in het achterhoofd gaat de ondergrond inderdaad drukbezet worden. Met Warmtebron Utrecht blijven we buiten waterwingebieden en boringsvrije zones, maar op termijn komen alle gebieden mogelijk dichter bij elkaar te liggen. Dat kan alleen in goed overleg.”

Boring in Nieuwegein voor antwoord op vragen

In 2022 wil Warmtebron Utrecht een boring doen in Nieuwegein, om na te gaan of er ook echt warmte in de bodem zit. Peijster: “Er is veel ervaring met boringen in Nederland, vooral naar olie en gas, maar niet in de provincie Utrecht. We kennen de grote lijnen van de ondergrond, maar de details, zoals de kwaliteit en doorlaatbaarheid ervan, zijn onbekend. Een aantal vragen is daarom nog onbeantwoord. De boring moet duidelijkheid geven over onder meer de zorgen die er zijn rondom de invloed op de waterwinning.”

Utrecht is het werkgebied van Vitens, dat daar ook grondwater wint. “Het mogelijke boorgebied ligt buiten onze beschermde drinkwatergebieden”, aldus Miedema. “Het risico dat onze bronnen aangetast worden, is dus klein. Met goede monitoring kunnen de risico’s op een verontreiniging verder verkleind worden. Mocht blijken dat het grondwater toch in gevaar komt, dan is er tijd nodig om eventuele maatregelen te treffen. Daarom zijn de beschermingszones van groot belang.”

Proces verloopt soepeler door samenwerking

Of de boring doorgaat, is nog niet bekend. Peijster: “We zijn nog volop aan het onderzoeken. Momenteel werken we de haalbaarheidsstudie uit, die is in het voorjaar van 2020 klaar. Daarna start het vergunningentraject bij de gemeente en het Rijk. We gaan alleen aan de slag als we zeker weten dat het verantwoord is. We zijn blij dat Vitens openstaat voor deze samenwerking, want een proces met serieuze en transparante stakeholders in een open dialoog verloopt een stuk soepeler.”

Miedema hoopt met de boring antwoord te krijgen op vragen. “We kunnen dan gerichter afwegingen maken. In de tussentijd gaan we graag vroegtijdig in gesprek met meerdere initiatieven voor geothermie. We kunnen dan aan de voorkant sturen op een veilig gebruik van de ondergrond.”

 

De website Vitens.nl werkt het best met cookies. Hiermee verbeteren wij de website en onze service. Meer info: privacy statement