Jelle Hannema (Vitens): “Voedsel- en watertransitie moeten hand in hand gaan”

Eind maart pleitte een brede coalitie van boeren, natuurorganisaties, wetenschappers, ontwerpers en bestuurders voor een zogenoemde ‘voedseltransitie’. Daarmee moet de basis worden gelegd voor de verdeling van de schaarse ruimte en toekomstbestendige productie van klimaatneutraal en gezond voedsel. Een gezonde bodem, gevarieerd landschap en biodiversiteit staan hierbij voorop. De coalitie, onder leiding van oud-minister van landbouw Cees Veerman, pleit voor een strakke, nationale regie op het landelijk gebied.

Jelle Hannema, directeur van drinkwaterbedrijf Vitens, is blij met de oproep. “Landelijke regie op de ruimtelijke inrichting en gezondheid van de bodem is erg belangrijk. De bodem is de eerste filter van het grondwater waar natuur, landbouw, en wij als drinkwaterbedrijf allemaal uit putten. Dat maakt het belangrijk om ook samen optrekken in de bescherming van die bodem. Mijn oproep is dan ook om de voedseltransitie hand in hand te laten gaan met de watertransitie. Veilig en gezond drinkwater en voedselveiligheid worden alleen daadwerkelijk structureel geborgd voor de toekomst als de bodem duurzaam en schoon is.”

KRW doelen nog niet gehaald, maar wel positieve ontwikkelingen

Tegen de tijd dat regenwater de diepte bereikt waar Vitens het als grondwater wint, is het al relatief schoon. Vitens noemt de bodem daarom ook wel Filter Nul: de allereerste filter van ons drinkwater. Die filterfunctie werkt alleen als de bodem schoon is. Vervuilende stoffen, afkomstig van onder andere chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest, worden opgenomen door de bodem en vervuilen onze grondwaterbronnen.

Hannema: “Een omslag naar een duurzame en toekomstbestendige bedrijfsvoering ondersteunen wij dan ook van harte. Helaas worden de KRW doelen nog steeds niet behaald. We komen in onze bronnen nog steeds chemische vervuiling tegen. Gelukkig zien we tegelijkertijd ook positieve ontwikkelingen. In samenwerkingsprojecten zoals Boeren voor Drinkwater zien we dat gezamenlijke inspanningen positieve resultaten opleveren. Daarom ben ik blij dat deze coalitie zich ook inzet voor waterkwaliteit.”

Open Bodemindex: meetinstrument voor bodemkwaliteit

Ook Vitens zet stappen om de bodemkwaliteit te verbeteren. Mede op initiatief van het drinkwaterbedrijf is de Open Bodemindex (OBI) ontwikkeld: een meetinstrument dat de kwaliteit van de bodem weergeeft en een indicatie geeft waar verbetering van de bodemkwaliteit mogelijk is. Hannema: “Met de OBI slaan we twee vliegen in één klap: dit helpt boeren om hun gronden duurzamer en gezonder te maken én zorgt voor een betere sponswerking van de bodem. Dat laatste betekent dat de grond meer regenwater kan opnemen, wat onder andere kan helpen tegen droogte. Uiteindelijk is, net als de oproep van deze coalitie, verduurzaming van de bodem het doel. Met als resultaat dat agrarisch ondernemers en de drinkwatervoorziening er beide van profiteren.”

De Eeuwige Bron

“De voedsel- en drinkwatersector moeten eigenlijk veel meer samen optrekken”, vertelt Hannema. “En dat moet ook kunnen, want we delen grotendeels dezelfde belangen. Het centraal stellen van de bodem bij de inrichting van de openbare ruimte is iets waar wij als drinkwaterbedrijf ook op inzetten. In onze denkoefening ‘De Eeuwige Bron’, waarmee we een EO Wijersprijs hebben gewonnen, denken we na over een complete herziening van het bodem- en watersysteem. Daarbij staat voorop dat de ruimtelijke inrichting het watersysteem volgt. Waar het systeem decennialang is ingericht op het afvoeren van water, is het cruciaal dat de focus op het tegenovergestelde komt te liggen: het vasthouden van neerslag voor hergebruik, bijvoorbeeld tijdens droogte. Hiermee zetten we in op een eeuwige en schone waterbron.

Samenwerking tussen de drinkwater- en agrarische sector vindt Hannema vanzelfsprekend. "We zijn immers onlosmakelijk met elkaar verbonden, omdat we afhankelijk zijn van dezelfde bron en bodem. Het is voor ons essentieel dat het milieu waarin water wordt gewonnen en voedsel wordt verbouwd duurzaam en schoon is. Om dat ook voor de toekomst te borgen, moeten we elkaar actief blijven opzoeken. Laten we als sectoren vooral samenwerken bij het beschermen van de bodemkwaliteit."

inschrijven nieuwsbrief
Jelle Hannema (fotograaf: Marcel Molle)

De website Vitens.nl werkt het best met cookies. Hiermee verbeteren wij de website en onze service. Meer info: privacy statement