Opnieuw kookadvies tot nader bericht in gemeente Oldenzaal, gemeente Losser en een klein deel van gemeente Dinkelland* - Kook uw kraanwater 3 minuten voor consumptie.

Meer informatie en exacte locaties. Informatie over het kookadviesVeelgestelde vragen en antwoorden inclusief *straten in de gemeente Dinkelland waar het kookadvies voor geldt.

Waterbewust bouwen: wat kunnen we leren van Vlaanderen?

Hoe kunnen we regenwater zo efficiënt mogelijk opvangen en benutten? Bij Vlamingen is hemelwateropvang dankzij een verordening inmiddels goed ingeburgerd. Projectcoördinator Silvia De Nolf van Consulent Waterbewust bouwen vertelt hoe Vlaanderen regenwater hergebruikt, infiltreert en buffert. “We geven architecten handvatten voor het vertalen van de regels naar een bouwkundig ontwerp.”

Door de toenemende drinkwatervraag en klimaatverandering ligt er een steeds grotere druk op de drinkwatervoorziening. Goede opvang en hergebruik van regenwater voor bijvoorbeeld het sproeien van de tuin of wassen van de auto kan helpen om deze druk te verminderen. Vitens is dan ook een groot voorstander van het beter benutten van regenwater. In Vlaanderen zetten ze hier al een aantal jaar sterk op in. In 2013 heeft de Vlaamse overheid in een verordening zelfs een aantal verplichtingen vastgelegd om hemelwater op te vangen en zo efficiënt mogelijk te gebruiken.

Wat staat er in deze hemelwaterverordening?

De Nolf: “Onder andere dat alle nieuwbouw, waar mogelijk, moet worden voorzien van hemelwaterberging. Al sinds 1999 bestaan er bij nieuwbouw verplichtingen voor de installatie van regenwaterputten, maar die zijn in 2013 uitgebreid. Voor woningen geldt nu een verplichte regenopvang van 5000 liter water en voor een appartementsgebouw van 10.000 liter. Ook voor renovatie zijn er eisen en richtlijnen voor regenwateropvang. Daarnaast staat in de verordening een voorkeursvolgorde voor de bestemming van het regenwater: 1. hergebruik, 2. infiltratie en 3. buffering.”

Wat houdt deze drietrapsbenadering precies in?

“Hergebruik betekent dat hemelwater wordt opgevangen in een regenwaterput en via een leiding- en pompsysteem wordt aangesloten op het toilet, de wasmachine of tuinsproeier. De put bevindt zich meestal onder een terras of een oprit. Een filter ontdoet het water eerst van bladeren en ander grof materiaal. Vanwege gezondheidsrisico’s mag regenwater niet worden ingezet voor functies waarbij het direct in contact komt met mensen, zoals de douche of keukenkranen.

Als hergebruik niet mogelijk is, is infiltratie in de bodem een tweede optie. Afhankelijk van het soort en de grootte van het oppervlak zijn hiervoor verschillende mogelijkheden, zoals bovengrondse infiltratiesystemen, waterdoorlatende bestrating en infiltratiekratten onder de oprit. Infiltratieverplichtingen gelden ook voor uitbreidingen, verbouw of renovatie.

En als hergebruik en infiltratie geen opties zijn, blijft buffering over. Dat gebeurt vooral op plekken waar het grondwater hoog staat of de ruimte voor infiltratie beperkt is, bijvoorbeeld door een ondergrondse parkeergarage. Bij buffering wordt het opgeslagen hemelwater vertraagd afgevoerd naar het rioleringsstelsel via een knijpleiding.”

Hoe ondersteunt het project Consulent Waterbewust bouwen daarbij?

“Toen de verordening eind 2013 werd ingevoerd, hadden veel architecten vragen over de toepassing ervan. De regels waren niet altijd duidelijk en er bestonden de nodige uitzonderingen. Vanuit het Netwerk Architecten Vlaanderen (NAV) is toen het initiatief Consulent Waterbewust bouwen ontstaan. Het Vlaamse ministerie van Leefmilieu, Natuur en Energie steunt het project.

Met dit project vormen we een brug tussen de overheid en de architect. We geven architecten handvatten voor het vertalen van de regels naar een bouwkundig ontwerp. Op onze website staan diverse tools en hulpmiddelen, zoals een infiltratiewaaier en een toetsingsinstrument van de wetgeving. Daarnaast kunnen architecten bij onze helpdesk terecht voor onduidelijkheden of complexe bouwprojecten. Hoewel het project vorig jaar officieel is geëindigd, zijn we nog altijd beschikbaar voor vragen en advies.”

Wat heeft het project opgeleverd?

“Architecten weten de vertaalslag inmiddels goed te maken. Ook is een intensieve samenwerking ontstaan tussen de beroepsgroep, het ministerie, rioolnetbeheerders en de Vlaamse Milieumaatschappij. Verschillende inzichten die we hebben opgedaan hebben geleid tot aanpassingen in de verordening, onder andere als het gaat om groendaken en halfdoorlatende verhardingen.

Tegelijkertijd benutten we regenwater nog niet overal optimaal. Nieuwbouw vormt maar een klein deel van alle bebouwing. Voor bestaande bouw is er helaas niet altijd ruimte voor een regenwatersysteem. Bovendien is het niet voor iedereen betaalbaar. Het systeem zelf kost tussen de 1500 en 1750 euro, maar met de aanleg erbij ga je al richting de 4000 euro.”

Hoe kijken Vlamingen zelf aan tegen de verplichtingen? Zorgt het voor meer bewustzijn?

“Hergebruik van regenwater is inmiddels ook bij inwoners goed ingeburgerd. Voor veel mensen is het vanzelfsprekend om met regenwater het toilet door te spoelen en de tuin te beregenen. Sommigen moeten zelfs worden afgeremd in het hergebruik, bijvoorbeeld als ze de regenwaterput willen aansluiten op hun douche. Daarnaast zien we dat steeds meer bewoners van bestaande bouw – hoewel het niet verplicht is – regenwaterputten aanleggen. Dat gebeurde overigens ook al vóór 2013, het is dus niet helemaal nieuw.

De voornaamste motivaties zijn dat mensen wateroverlast ervaren en dat hergebruik zorgt voor besparing op de drinkwaterfactuur. De drinkwaterprijs is in Vlaanderen vrij hoog. Het gebruik van regenwater in plaats van drinkwater scheelt voor sommige huishoudens wel de helft van hun waterrekening.”

Biedt hergebruik van regenwater ook voordelen voor de brede drinkwatervoorziening?

“Nu helaas nog weinig. Daar is de hoeveelheid hergebruik te beperkt voor. Door de droogte is het drinkwaterverbruik de laatste jaren juist toegenomen. Regenwaterputten bieden in droge periodes nauwelijks uitkomst, omdat die door het hoge waterverbruik al snel leeg zijn. Pas als hergebruik van hemelwater op grote schaal wordt toegepast, zal de drinkwatervraag mogelijk iets afnemen. Het besparen op drinkwater is nu dus vooral voordelig voor consumenten.”

Wat kunnen we in Nederland leren van Vlaanderen?

“Dat goede wetgeving noodzakelijk is. Niet alleen over opvang en hergebruik, maar ook als het gaat om verboden op het besproeien van tuinen, vullen van zwembaden of wassen van de auto met drinkwater bij droogte. In Nederland is dat nog vaak een dringende oproep, dat is minder effectief.

Verder is het belangrijk dat organisaties en instanties elkaar ondersteunen, zoals bij Consulent Waterbewust bouwen. We merken dat het bijvoorbeeld nog lastig is om de hemelwaterafvoer af te koppelen van het riool, omdat procedures van rioolnetbeheerders enorm complex zijn. Om regenwater optimaal te benutten, moeten we het elkaar zo makkelijk mogelijk maken.”

inschrijven nieuwsbrief

De website Vitens.nl werkt het best met cookies. Hiermee verbeteren wij de website en onze service. Meer info: privacy statement