Herijking Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing: wat betekent dat voor u?
Drinkwater wordt steeds schaarser. Daarom zijn er landelijk afspraken gemaakt om het gebruik van drinkwater terug te dringen. Deze afspraken staan in het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing. Dit plan is onlangs herijkt onder leiding van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor de periode 2026-2028. Wat verandert er voor bedrijven? En wat kunt u nu al doen? Mark de Vries, programmamanager waterbesparing bij Vitens, legt het uit.
Waarom is het plan herijkt?
De vraag naar drinkwater neemt toe, terwijl het steeds ingewikkelder wordt om nieuwe bronnen te vinden en bestaande bronnen uit te breiden. Klimaatverandering, droogte en de beperkte beschikbare ruimte spelen daarbij een rol. Daarom is het belangrijk om ook de vraag naar drinkwater te verminderen. In 2024 ging het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing van start. Overheden, drinkwaterbedrijven, het bedrijfsleven en brancheverenigingen werken hierin samen. Na twee jaar is gekeken of de aanpak voldoende effect heeft. 'Bij de start is al gezegd: over twee jaar steken we de thermometer erin', vertelt Mark. 'Uit die evaluatie bleek dat er meer nodig is. Daarom zijn maatregelen aangescherpt en nieuwe maatregelen toegevoegd.'
Doel voor bedrijven blijft staan
Voor zakelijke gebruikers blijft de landelijke ambitie hetzelfde: in 2035 moet het drinkwatergebruik van bedrijven 20 procent lager zijn dan in de periode 2016-2019. Nieuw na de herijking is dat er wordt gecorrigeerd voor economische groei. Hoe die correctie precies wordt berekend, werkt de Rijksoverheid nog verder uit. Het voordeel van de correctie is dat we beter in beeld krijgen hoe zuinig bedrijven met drinkwater omgaan, ook als zij groeien.
Meer inzicht in uw watergebruik
De komende jaren komt er meer aandacht voor inzicht in watergebruik. Zo wordt gewerkt aan waterscans, waterprofielen en benchmarks voor verschillende sectoren. Daarmee kunnen bedrijven beter zien waar besparing mogelijk is en hoe hun watergebruik zich verhoudt tot dat van vergelijkbare bedrijven. Ook via brancheverenigingen zal drinkwaterbesparing vaker op de agenda komen. Bijvoorbeeld door informatie te delen over regionale drinkwatertekorten en maatregelen die bedrijven kunnen nemen.
Meer aandacht voor sturing en samenwerking
Naast inzicht en bewustwording wordt ook gekeken naar manieren om drinkwaterbesparing bij bedrijven verder te stimuleren. Nieuw is dat Omgevingdienst NL zich heeft aangesloten bij het uitvoeringsprogramma. Er wordt onderzocht welke rol omgevingsdiensten kunnen spelen bij het stimuleren van drinkwaterbesparing binnen bedrijven. Bij de volgende herijking in 2028 wordt bekeken welke aanvullende sturingsmaatregelen nodig en passend zijn.
Financiële ondersteuning wordt onderzocht
Drinkwater is relatief goedkoop. Daardoor hebben investeringen in waterbesparing soms een lange terugverdientijd. Het Rijk onderzoekt daarom hoe zulke investeringen financieel aantrekkelijker kunnen worden gemaakt, bijvoorbeeld via bestaande of nieuwe financiële regelingen. Concrete nieuwe regelingen zijn vanuit deze herijking nog niet aangekondigd.
Wat kunt u nu al doen?
U hoeft niet te wachten op nieuwe maatregelen. Met een waterscan kunt u bijvoorbeeld onderzoeken waar binnen uw bedrijfsproces water kan worden bespaard. Ook kunt u kijken naar hergebruik van water, alternatieve bronnen of aanpassingen in processen en machines. Dat is zeker relevant voor bedrijven die willen groeien. Meer produceren betekent namelijk niet automatisch dat er ook meer drinkwater beschikbaar komt. 'Bedrijven moeten er rekening mee houden dat hun beschikbare hoeveelheid drinkwater niet zomaar omhooggaat', zegt Mark. 'Als je tegen die grens aanloopt en toch meer wilt produceren, moet je kijken hoe je per product minder water kunt gebruiken.'
Zijn belangrijkste advies? Begin daar op tijd mee. 'De schaarste aan drinkwater blijft voorlopig. Wil je goed voorbereid zijn op de toekomst, wacht dan niet af en kom in actie. Kijk nu al wat je kunt doen om zo zuinig mogelijk om te gaan met het water dat je krijgt.'