- 1 maand geleden bijgewerkt.

'Natuur en drinkwater gaan hier hand in hand'

Verspreid over verschillende provincies zijn er zo’n honderd waterwingebieden. Deze gebieden zijn veel meer dan plekken waar Vitens grondwater oppompt. Het zijn natuurgebieden die we beschermen. Want zorgen voor de natuur helpt ons om schoon en lekker drinkwater te maken. Ecoloog Femke Maes: ‘Hoe gezonder de bodem hier is, hoe beter dat is voor ons allemaal.’
Dame zit gehurkt in het lage gras en glimlacht
Femke Maes, ecoloog bij Vitens.
Fietst u door een waterwingebied dan ziet u vooral bomen, gras, vogels of bloemen. Maar onder de grond gebeurt er minstens zoveel. Daar zakt regenwater langzaam door de bodem. Zo wordt het water laag voor laag op een natuurlijke manier schoner. ‘De bodem is eigenlijk ons eerste filter’, vertelt Femke. ‘Daarom noemen we de bodem ook wel filter nul. Dat filter moeten we goed beschermen. Want filters in onze gebouwen kunnen we vervangen, maar filter nul niet.’

Schoon drinkwater begint buiten

‘Daarom beheren we onze waterwingebieden als natuurgebieden. Zo voorkomen we dat er bijvoorbeeld mest in de bodem terechtkomt of middelen die boeren gebruiken om hun gewassen te beschermen tegen insecten of onkruid.’
Femke en haar collega’s kijken daarbij goed wat er bij het gebied past. ‘Geen waterwingebied is hetzelfde. Soms is het bos, bijvoorbeeld op de Veluwe. Op andere plekken zijn het graslanden, heide of open gebieden bij rivieren. Wij kijken naar wat er bij de plek past. Bestaat de bodem uit zand of klei? Is het gebied nat of droog? En welke planten en dieren horen er van nature thuis?’

´Zo maken we voor elk waterwingebied een plan voor het beheer. Want hoe meer soorten planten en dieren er leven, hoe beter het is. Dit maakt zo’n gebied sterker. Niet alleen boven de grond, maar ook eronder. In de bodem leven kleine beestjes, schimmels en bacteriën, die helpen om stoffen af te breken. Zo wordt het regenwater gezuiverd terwijl het steeds dieper de bodem in zakt.’

Op bezoek in een waterwingebied

Voor bezoekers voelt een waterwingebied vaak gewoon als een mooi natuurgebied. Femke: ‘Vaak staat er een bordje om iedereen erop te wijzen dat ze in een waterwingebied of grondwaterbeschermingsgebied zijn.’

Ziet u zo’n bordje staan en wilt u helpen om het gebied te beschermen? ‘Blijf dan op de paden, neem afval mee naar huis en houd de hond aan de lijn’, aldus Femke. ‘Want hoe onschuldig uw hond in uw eigen ogen ook is; wilde dieren raken al op tientallen meters afstand van slag van een hond. En ziet u iets dat niet klopt, zoals drugsafval of vervuiling? Meld het dan. Op het bordje staat daarvoor een telefoonnummer van de provincie.’

‘Maar kijk vooral om u heen en verwonder u over wat er allemaal groeit, vliegt en leeft’, tipt Femke. ‘Er is zoveel bijzonders te zien. Elk jaargetijde opnieuw. En het mooie is: alles wat u ziet, helpt mee aan schoon en lekker drinkwater. Een waterwingebied laat ons zien hoe alles met elkaar verbonden is. Wij halen drinkwater uit de omgeving, maar we zijn ook onderdeel van diezelfde omgeving. Hoe gezonder we de bodem, planten en dieren samen houden, hoe beter dat is voor ons allemaal.’

Favorieten van Femke

Welke waterwingebieden zijn Femkes eigen favorieten? ‘Moeilijk hoor, dat is of je me vraagt om een favoriet kind te kiezen… Maar als ik er toch twee moet noemen, dan vind ik Noordijkerveld bij Neede heel bijzonder. Op een klein stukje vind je daar bos, heide, een ven en grasland. Ook Velddriel vind ik mooi. Dat gebied ligt te midden van een landbouwgebied. Juist daar is het waterwingebied een groene plek waar planten, vogels en insecten de ruimte vinden.’

Dame zit gehurkt tussen het hoge gras

Wat is het verschil tussen een waterwingebied en een grondwaterbeschermingsgebied?

Femke: ‘De provincie wijst beide soorten gebieden aan en bepaalt welke regels er gelden. Valt een regendruppel in een waterwingebied? Dan komt deze binnen ongeveer één jaar in de dichtstbijzijnde drinkwaterput terecht. Daarom is dit gebied streng beschermd. Er gelden strenge regels zoals geen mest en geen bestrijdingsmiddelen.’
‘Een grondwaterbeschermingsgebied ligt daaromheen en is groter. Het regenwater dat in dit gebied valt, komt na ongeveer 25 jaar in onze drinkwaterputten aan. Daarom mag er onder voorwaarden ook wat meer, zoals landbouw en woningbouw.’

Twee waterputten met een bord grondwaterbeschermingsgebied

Fijn dat u er bent!