‘Schoon water verandert echt levens’

In Nederland zijn we gewend dat er schoon water uit de kraan komt. Maar in andere landen wonen veel mensen in dorpen waar helemaal geen water- en toiletvoorzieningen zijn. Vitens zet zich samen met andere waterbedrijven in om op zoveel mogelijk plekken schoon drinkwater beschikbaar te maken. ‘Het verandert echt levens’, zegt Vera Lagendijk, die sinds 2021 in Malawi, Afrika werkt. ‘Zó mooi om daaraan bij te dragen!’

Vera ondersteunt in Malawi onder meer projecten van de Stichting Water For Life (zie het kader). Ze ziet hoeveel tijd en inspanning het mensen kost om aan water te komen. ‘Vrouwen en meisjes lopen hier elke dag kilometers om water te halen bij een waterpomp. Dat water moeten ze eerst zelf met de hand oppompen’, vertelt Vera. ‘Vervolgens dragen ze de volle emmers op hun hoofd terug naar huis. Dat is elke keer een enorme inspanning. Dus mensen letten heel erg op hoeveel water ze gebruiken. En een emmer van 20 liter is zo op, hè? Je drinkt het niet alleen, je gebruikt het natuurlijk ook om te wassen en te koken.’

Schoon water redt levens

Behalve veel tijd en inspanning om water te halen, kost het gebruik van vervuild water ook mensenlevens. Het water bij de pomp komt rechtstreeks uit de grond en bevat vaak ziekmakende bacteriën. Het hele jaar door overlijden in Malawi mensen aan cholera (ernstige diarree), onder andere door het gebruik van vervuild water. ‘Met Water For Life vervangen we samen met de lokale waterbedrijven de pompen voor zogenaamde kiosken. Dat zijn huisjes die we aansluiten op een waterleidingnet, zodat er schoon water uit de kraan komt’, legt Vera uit. ‘We proberen de kiosken op maximaal een uur lopen te realiseren. Zo hebben mensen veilig water én meer tijd om bijvoorbeeld aan school of werk te besteden.’

Waterkiosk is ook ontmoetingsplaats

De kiosken zijn overigens niet alleen een plek om schoon water te halen. Ze vormen ook een belangrijke ontmoetingsplaats. Vera: ‘Vrouwen wassen er hun kleren en soms ook hun kinderen en kletsen intussen met elkaar. Daarop richten we de kiosken ook in, bijvoorbeeld met betegelde wasplekken. Anders is het binnen de kortste keren een enorme modderboel. En dat is natuurlijk niet zo handig als je juist alles schoon wilt krijgen’, lacht ze.

Samen zorgen voor betere voorzieningen

Naast waterkiosken zorgt Water For Life onder meer voor de aanleg van waterleidingen en toiletten. Ook geven zij voorlichting over watergebruik en hygiëne. Alles wat Vera en haar collega’s in Malawi doen, doen ze samen met de lokale waterbedrijven. Vitens zegt niet: zo moet je het doen. ‘Nee, absoluut niet’, verzekert Vera. ‘Samen kijken we naar oplossingen en verbeteringen voor de mensen hier, die passen bij hun cultuur en hun leefomgeving. Wij helpen de waterbedrijven om hun eigen oplossingen te verzinnen. Als dat lukt en mensen daardoor veilig water en betere voorzieningen krijgen, is dat echt zó leuk!’

Stank weg, iedereen blij

Als voorbeeld noemt ze de aanpak van een stankprobleem bij een belangrijke drinkwaterbron voor de regio. ‘Het water stonk heel erg, zo’n rotte-eierenlucht. Ook het gezuiverde water, geur is namelijk heel lastig uit water te krijgen. Mensen waren boos, vertrouwden het niet en gingen verhaal halen bij het lokale waterbedrijf. Samen met een van onze experts uit Nederland hebben we het water in het meer uitgebreid getest en onderzocht. Er bleek te weinig zuurstof in te zitten. Om dat op te lossen, moet regelmatig viezigheid van de bodem worden verwijderd. Het waterbedrijf kwam zelf op het idee om dat via een pijp te doen die er al lag. De klanten blij, het waterbedrijf blij, wij blij. En het zorgt ervoor dat mensen het gezuiverde water weer gebruiken. Geweldig!’