Vitens ziet extra ‘plaspauzepieken’ bij WK voetbal: gedrag vertaalt zich in drinkwaterpieken

De drinkwaterpauzes van drie minuten die op het WK voetbal in de Verenigde Staten, Canada en Mexico zijn ingevoerd, hebben geleid tot extra ‘plaspauzepieken’ als het gaat om de vraag naar drinkwater. Drinkwaterbedrijf Vitens zag tijdens de groepswedstrijden van het Nederlands elftal het drinkwaterverbruik gedurende de minipauzes toenemen in het verzorgingsgebied.

Zo steeg het verbruik van drinkwater bij het eerste groepsduel van Oranje tegen Japan met ruim 10 procent in de drinkpauze in de eerste helft. Bij de pauze in de tweede helft was dat 9 procent. Het suggereert dat mensen de pauze gebruiken om nog even snel naar de wc te gaan.

Ook bij de andere WK-duels waren soortgelijke pieken te zien. Wel zijn er duidelijke verschillen te zien in de vraag naar drinkwater voor en na de wedstrijden. Zo nam de vraag naar drinkwater na de wedstrijd tegen Japan direct sterk af, laat op zondagavond. Dat hint erop dat mensen kort na die wedstrijd naar bed gingen.

Bij alle duels extra plaspauzepieken

Na het duel tegen Zweden, die op zaterdagavond rond 21.00 uur eindigde, bleef de vraag naar drinkwater ook in de uren daarna nog relatief hoog. De plaspauzepieken bij Nederland - Tunesië waren aanzienlijk kleiner, omdat dit duel in het midden van de nacht werd gespeeld. Maar ook gedurende deze wedstrijd waren extra pieken in de drinkpauzes te zien.

Ondanks die extra pieken blijven de rust en de tien minuten na het laatste eindsignaal traditiegetrouw de momenten van de grootste plaspauzepieken. In de pauze van de wedstrijd tegen Japan steeg de vraag naar drinkwater bijvoorbeeld met 33 procent.  

Bij alle duels extra plaspauzepieken

Na het duel tegen Zweden, die op zaterdagavond rond 21.00 uur eindigde, bleef de vraag naar drinkwater ook in de uren daarna nog relatief hoog. De plaspauzepieken bij Nederland - Tunesië waren aanzienlijk kleiner, omdat dit duel in het midden van de nacht werd gespeeld. Maar ook gedurende deze wedstrijd waren extra pieken in de drinkpauzes te zien.

Ondanks die extra pieken blijven de rust en de tien minuten na het laatste eindsignaal traditiegetrouw de momenten van de grootste plaspauzepieken. In de pauze van de wedstrijd tegen Japan steeg de vraag naar drinkwater bijvoorbeeld met 33 procent.  

Invloed van gedrag

De plaspauzepieken illustreren hoe groot de invloed van gedrag is op het verbruik van ons drinkwater. Bij een grote voetbalwedstrijd zitten miljoenen mensen tegelijk in hetzelfde ritme.  

Dat is in het dagelijks leven niet anders: in de vraag naar drinkwater op een gemiddelde doordeweekse dag zijn dergelijke pieken ook terug te zien. Bijvoorbeeld tussen 07.00 en 09.00 uur, als we met z’n allen opstaan en naar de wc gaan of ons opfrissen bij de wastafel of onder de douche. Ook aan het begin van de avond neemt het drinkwaterverbruik sterk toe. De systemen van drinkwaterbedrijven zijn erop ingericht om die pieken op te vangen.

In periodes waarin het langdurig droog en warm is, zoals in deze dagen, houden die pieken langer aan én neemt het verbruik van drinkwater toe. Zo steeg woensdag het drinkwaterverbruik in het verzorgingsgebied van Vitens naar het voorlopig hoogste niveau in 2026. In totaal verbruikten Vitens-klanten die dag 1,36 miljard liter drinkwater, 34 procent hoger dan het gemiddelde dagverbruik van 1,02 miljard liter.

Het drinkwater dat Vitens maakt, wordt opgeslagen in voorraadkelders. Wanneer het verbruik langere tijd hoog is, kunnen deze voorraden sneller leeg raken dan ze worden aangevuld. Bij aanhoudend hoog verbruik kan dit gevolgen hebben voor de levering, zoals een lagere waterdruk in delen van het gebied.

Kleine keuzes, grote impact

Om ongemerkt hoog drinkwatergebruik zichtbaar en bespreekbaar te maken, lanceerde Vitens in mei nog de zomercampagne Nat Done!, met daarbij tal van tips hoe drinkwaterverspilling tegen te gaan. Één zo’n tip die Nederlandse WK-fans direct al kunnen toepassen bij de volgende wedstrijd van Oranje: gebruik de kleine knop bij een kleine boodschap. Dat kan per plasbeurt al zo’n 2 á 3 liter drinkwater besparen.

"Dagelijks maken we allemaal keuzes met impact op het drinkwatergebruik. En daarin is meer te winnen dan je misschien denkt", zegt Mark de Vries, programmamanager waterbesparing bij Vitens. "Het is lastig om onze gewoontes aan te passen, maar als dat lukt, maakt het serieus verschil. In praktijkonderzoek op hogescholen en universiteiten bereikten we met gedragsinterventies een besparing van ruim 12 procent."

Daarnaast startte de Rijksoverheid eerder deze maand een landelijke campagne gericht op drinkwaterbesparing met de titel: ‘Word geen Douchebag. Fris in 5 minuten.’ De campagne is specifiek gericht op douchen, goed voor zo’n 36 procent van het drinkwaterverbruik van de gemiddelde Nederlander.

Vitens ziet drinkwaterbesparing als één van de belangrijke elementen die moeten leiden tot een robuust en toekomstbestendig drinkwatersysteem. Programmamanager waterbesparing Mark de Vries: "Drinkwater is van ons allemaal en we willen het graag beschikbaar houden voor ons welzijn en onze welvaart. Dat vraagt om extra drinkwaterwinningen én om het bewust en spaarzaam omgaan met ons drinkwater. We hebben niet de luxe om daartussen te kunnen kiezen: beide zijn nodig."