Manifest overhandigd aan Tweede Kamer: maak waterzuinige woningen snel mogelijk

Oproep aan de Tweede Kamer

Martijn Dadema, de Overijsselse gedeputeerde en voorzitter van de Bouwtafel Waterzuinige Wijken bood het manifest vandaag aan in de Tweede Kamer. Dadema stelde bij die gelegenheid: "Drinkwater dreigt de nieuwe netcongestie te worden. Terwijl de oplossingen al beschikbaar zijn: van waterzuinig sanitair tot hergebruik van gezuiverd regen- en afvalwater. Wat nu nodig is, is een duidelijke landelijke koers, zodat waterzuinig bouwen de norm wordt in plaats van de uitzondering."
De Bouwtafel Waterzuinige Wijken roept de Tweede Kamer op om:

1. Versnel de uitvoering van het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing, inclusief voldoende budget en regie vanuit het Rijk.
2. Ontwikkel een landelijke Richtlijn Waterzuinig Wonen, zodat gemeenten, woningcorporaties, ontwikkelaars en bouwers beschikken over één helder kader voor waterzuinig bouwen en renoveren, met waarborgen voor de volksgezondheid.
3. Toets de richtlijn in voorbeeldwijken, waarin innovatieve oplossingen voor drinkwaterbesparing, waterhergebruik en alternatieve waterbronnen in de praktijk kunnen worden getest en gemonitord.
4. Veranker drinkwaterbesparing en veilig waterhergebruik in wet- en regelgeving, met duidelijke kwaliteitseisen voor huishoudwater en hygiënisch water en blijvende waarborgen voor de volksgezondheid.
5. Faciliteer infiltratie, opslag en hergebruik van hemelwater, zodat water lokaal wordt vastgehouden en beschikbaar blijft.

Stijgende drinkwatervraag

Door klimaatverandering, bevolkingsgroei en de bouw van 900.000 nieuwe woningen tot 2030 stijgt de vraag naar drinkwater. Volgens prognoses is in 2030 jaarlijks circa 100 miljoen m³ extra drinkwater nodig. Hiervoor zijn nieuwe drinkwaterwinningen hard nodig én het maakt waterzuinig bouwen uiterst urgent.
In het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing uit 2024 streeft de regering naar een drinkwatergebruik per hoofd van de bevolking van 100 liter in 2035 (thans 125 liter). Met waterzuinig sanitair, hergebruik van regen- en afvalwater en collectieve watersystemen op wijkniveau kan het drinkwatergebruik in nieuwbouwwoningen worden teruggebracht van gemiddeld 119 liter naar maximaal 90 liter per persoon per dag. Voor bestaande woningen streven we maximaal 100 liter per persoon per dag na. De technieken zijn er, maar grootschalige toepassing wordt nog geremd door regelgeving en het ontbreken van landelijke standaarden en financiering.

Voorbeelden waterzuinig bouwen en wonen

Er lopen momenteel al een aantal projecten waarin waterzuinig bouwen wordt toegepast of mensen al waterzuinig wonen. In Silvolde werken waterschap, gemeente, woningcorporatie, drinkwaterbedrijf en bouwpartijen samen aan circulair watergebruik in 28 nieuwe woningen. Douchewater, gezuiverd afvalwater en hemelwater worden hergebruikt voor toilet, huishouden en buitengebruik.
In Venhuizen wordt sinds 2024 regenwater hergebruikt als huishoudwater in 11 woningen, via regenwatertanks van 6 of 15 m³ met speciale filtersystemen. Het resultaat is 48% tot 92% minder drinkwaterverbruik afhankelijk van tankgrootte. In de wijk Blitseard in Leeuwarden zijn woningen 'recycle-ready' opgeleverd met een dubbel leidingnetwerk. In 15 huishoudens zijn grijswatersystemen geïnstalleerd. 300.000 liter minder drinkwaterverbruik per jaar en 270.000 liter minder vuilwaterafvoer per jaar. In de wijk Noorderhoek in Sneek wordt sinds 2011 afvalwater van 207 woningen decentraal gezuiverd. Zwart en grijs water worden apart ingezameld en behandeld via vacuümtoiletten en -riolering.
Nederland hoeft niet opnieuw het wiel uit te vinden. In Vlaanderen is regenwateropvang bij nieuwbouw al sinds 2004 verplicht en worden toiletten en wasmachines aangesloten op dit regenwatercircuit. Het resultaat, deels toe te schrijven aan deze wetgeving: het gemiddelde drinkwaterverbruik ligt daar op ongeveer 84 liter per persoon per dag, tegenover 119 liter in Nederland. Volgens de Bouwtafel laat Vlaanderen zien dat duidelijke regelgeving een grote bijdrage kan leveren aan drinkwaterbesparing.

Onderschrijvers van het manifest Waterzuinige Wijken

De partners van de Bouwtafel Waterzuinige Wijken die het manifest onderschrijven, zijn:
Provincie Gelderland, Provincie Noord-Brabant, Provincie Overijssel, Provincie Utrecht, IPO, Gemeente Amersfoort, Gemeente Arnhem, Gemeente Barneveld, Gemeente Brummen, Gemeente Doetinchem, Gemeente Ede, Gemeente Ermelo, Gemeente Harderwijk, Gemeente Nijmegen, Gemeente Oude IJsselstreek, Gemeente Putten, Gemeente Renkum, Gemeente Soest, Gemeente Wierden, Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, Waterschap de Dommel, Waterschap Stichtse Rijnlanden, Waterschap Vallei en Veluwe, Waterschap Vechtstromen, Vitens, BNG Bank, NWB Bank, Rabobank, BPD, Heijmans, NEPROM, Techniek Nederland, DGBC, Mijande Wonen, Wonion, Woonstede, WoON Twente, Aveco de Bondt, BlueNorth Partners, Circulair Friesland, DWA, Hoogendoorn Installatie, Merosch, Water Alliance, Water Impuls, Desah, Drop2drink, Ecologisch Water Beheer, Field Factors, GEP Water, Ginkel Groep, Hydraloop, JSTN Groep Just Nimbus, Microlan, Mijn Waterfabriek, Nijhuis Saur Industries, Pipelife, Quavac, Rain Tanks, Saavr en &flux.