Schalkhaar
Onderzoek herstart drinkwaterwinning
Vitens onderzoekt of we de waterwinning in Schalkhaar weer kunnen opstarten. Het gaat om een grondwaterwinning met een capaciteit van maximaal 2 miljoen m³ per jaar.
Waarom is dit nodig?
Door bevolkingsgroei, economische ontwikkeling en klimaatverandering neemt de vraag naar drinkwater toe. Met de bestaande drinkwaterwinningen kunnen we niet voldoende drinkwater maken om aan de stijgende vraag te voldoen. Daarom kijken we naar nieuwe mogelijkheden. Schalkhaar kan hierbij een belangrijke rol spelen, omdat hier al een geldige vergunning ligt voor 2 miljoen m³ per jaar.
Waarom lijkt Schalkhaar geschikt?
- Strategische ligging: goede aansluiting op bestaande infrastructuur en andere winvelden in Overijssel.
- Bescherming: geschikt voor drinkwaterwinning en (deels) beschermd door kleilagen.
- Monitoring en modellen: er is al veel kennis over het gebied, zoals boringen, sonderingen en peilbuisgegevens.
- Mitigatie mogelijkheden: het gebied heeft een wateraanvoerstelsel waarmee de effecten van de winning grotendeels beperkt kunnen worden.
- Bestaande vergunning: voor 2 miljoen m³ per jaar.
Waarom stopte de winning in 2006?
In 2006 is de winning in Schalkhaar stilgelegd door problemen met de waterkwaliteit. Het opgepompte water kon toen niet goed gezuiverd worden op onze productielocatie in Diepenveen. Inmiddels is vastgesteld dat zuivering via de installatie in Espelo wel mogelijk is. Daardoor is er weer perspectief om de winning te herstarten.
Wat onderzoeken we, hoe en waarom?
Bodemopbouw
Om te beoordelen of herstart verantwoord en haalbaar is, onderzoekt Vitens de effecten op de omgeving. Daarvoor moeten we goed weten hoe de bodem is opgebouwd. Dat brengen we in kaart met grondmetingen en sonderingen . De resultaten worden gebruikt om een nieuw grondwatermodel te maken. Met dit model kunnen we simuleren wat de impact van een herstart zou zijn op grondwaterstanden, natuur, landbouw en bebouwing. Zo krijgen we een zo realistisch mogelijk beeld van de situatie en kunnen we maatregelen voorbereiden om eventuele effecten te beperken.
Waterkwaliteit en effecten
Vitens bereidt in Schalkhaar een pompproef voor. Daarbij pompen we tijdelijk water op met de zes bestaande winputten. Tijdens deze proef onderzoeken we de kwaliteit van het grondwater en kijken we hoe de winputten elkaar beïnvloeden. Ook meten we continu de grondwaterstanden zodat we zien wat er gebeurt in de bodem als we het water oppompen.
In 2020 heeft Vitens ook een pompproef gedaan. Toen stonden alle winputten tegelijkertijd aan. De pompproef die we nu gaan doen duurt korter en is veel kleinschaliger.
Klankbordgroep
Voor het onderzoek Herstart waterwinning Schalkhaar is een klankbordgroep ingesteld. In deze klankbordgroep zijn verschillende belangen (Bewoners, Agrariërs, Natuur) vanuit het gebied vertegenwoordigd om het onderzoeksproject te begeleiden. De klankbordgroep bestaat verder uit vertegenwoordigers van Waterschap WDOD, Gemeente Deventer en Provincie Overijssel.
College bodem & hydrologie
We nodigen u uit voor ons college over bodem en hydrologie op 11 november 2026.
We vertellen u graag meer over:
- de ontstaansgeschiedenis van de ondergrond;
- de opbouw van de bodem en de stroming van grondwater;
- de relatie tussen bodem, water en drinkwaterwinning.
Locatie: Museum Averlo-Frieswijk-Schalkhaar, Frieswijkerweg 7, 7433RB Schalkhaar
Waar staan we nu?
Eerste stappen in de hydrologische modellering
Adviesbureau Sweco is gestart met de modellering van de mogelijke grondwaterwinning. Met deze modellen brengen we in beeld wat een herstart van de winning kan betekenen voor de grondwaterstanden in de omgeving. Met deze informatie kunnen we later onderzoeken welke effecten er mogelijk zijn voor:
- landbouw
- natuur
- bebouwing
Sweco bespreekt de aanpak en de eerste resultaten met een hydrologische expertgroep en met de klankbordgroep. Samen met de klankbordgroep bepalen we verschillende varianten die worden onderzocht. Zo krijgen we een goed beeld van de mogelijke gevolgen van een herstart van de grondwaterwinning. De resultaten van deze varianten delen we in 2027 tijdens een bijeenkomst voor alle geïnteresseerden.
Wat gebeurt er de komende tijd?
De komende periode werken we samen met de klankbordgroep aan de verschillende onderzoeksvarianten voor het model. Vervolgens berekent Sweco per variant welke veranderingen in de grondwaterstanden kunnen optreden en wat dat mogelijk betekent voor de omgeving. De resultaten bespreken we met de klankbordgroep.
Op basis van de uitkomsten bekijken we ook of er maatregelen mogelijk zijn om eventuele effecten te beperken. Deze maatregelen worden vervolgens in een extra variant doorgerekend. Ook daarbij blijft de klankbordgroep betrokken.
Daarnaast voeren we overleg met de gemeente Deventer, Waterschap Drents Overijsselse Delta en de provincie Overijssel. In deze ambtelijke begeleidingsgroep bespreken we de voortgang van het project en de volgende stappen.
Planning
- Kwartaal 4 2025 t/m kwartaal 2 2026: Onderzoeksfase (veldwerk en modellen)
- kwartaal 3 2026 t/m kwartaal 1 2027: Effecten en mitigatie in beeld brengen
Aan het eind van dit project is er een advies over de herstart van de winning en de mogelijke mitigatiemaatregelen.