Om aan de vraag naar drinkwater te kunnen blijven voldoen, is - naast uitbreiding van enkele Friese waterwinlocaties - een nieuwe waterwinlocatie nodig. Dat heeft drie redenen:

1. De watervraag in Friesland is toegenomen door de economische groei.
2. Vitens vermindert de grondwaterwinning in Terwisscha in de periode 2021-2027. Dit is nodig om de effecten op het Natura 2000 gebied Drents Friese Wold terug te dringen.
3. In de waterwingebieden Noardburgum en Garyp is verzilting van het grondwater opgetreden. Daardoor kan Vitens in deze wingebieden niet de hoeveelheid water winnen, die in de vergunning staat.

Vitens maakt gebruik van zoet grondwater voor de drinkwaterbereiding. Dit is vooral in de zuidelijke helft van Friesland aanwezig. Bij het zoeken naar een geschikte locatie komt veel kijken. Zo moeten op de specifieke locatie voldoende zoet grondwater en beschermende bodemlagen zijn. Een ander belangrijk aspect is het effect op de omgeving. Ook moet de locatie goed liggen ten opzichte van de al aanwezige waterwinlocaties.

Na de pompproef is Vitens eind 2018 gestart met de volgende fase van het onderzoek. Vitens volgt daarvoor de procedure van de milieueffectrapportage (MER) en heeft begin 2019 als formele start van de procedure de Notitie Reikwijdte en Detailniveau voor de waterwinning Luxwoude ingediend. De Commissie MER heeft in mei 2019 advies gegeven over het rapport. Dit advies is door de provincie Friesland vertaald in richtlijnen voor het MER-onderzoek, dat Vitens heeft uitgevoerd. Op basis van de onderzoeksresultaten heeft de provincie Friesland de vergunning verleend aan Vitens. Op dit moment is de waterwinvergunning nog niet onherroepelijk en is het ontwerpbestemmingsplan nog niet vastgesteld door de gemeente. In beide procedures zijn enkele bezwaren en zienswijzen op onze plannen ingediend. Terwijl deze procedures lopen bereidt Vitens de plannen voor om de drinkwatervoorziening op orde te brengen. 

De effecten van de grondwaterwinning zijn in beeld gebracht in de onderzoeken die de afgelopen jaren door zijn uitgevoerd ter onderbouwing van de vergunningaanvraag in het kader van de Waterwet. Voor het project is een milieueffectrapport (MER) opgesteld. Op deze projectsite kunt u meer informatie vinden over al de uitgevoerde onderzoeken en onderzoeksrapporten downloaden.

Rondom iedere grondwaterwinning geldt een aantal beschermende maatregelen. Zo heeft Vitens het gebied waar daadwerkelijk water opgepompt wordt in eigendom, om de bescherming te kunnen garanderen. Rondom het directe winterrein ligt een beschermende zone, het grondwaterbeschermingsgebied. In deze zone is extra aandacht voor grondwaterbescherming. Zo moeten vervuilingen direct gemeld worden en is een aantal gewasbeschermingsmiddelen niet toegestaan. Bemesting en beweiding blijft wel gewoon mogelijk. De provincie Fryslân is verantwoordelijk voor de bescherming van de kwaliteit het grondwater. De bescherming wordt geregeld in de Provinciale Omgevingsverordening.

We hebben potentiële waterwinlocaties in Friesland in beeld gebracht. Het gebied tussen Heerenveen en Gorredijk blijkt goed geschikt te zijn. Voor dit gebied zijn nadere studies uitgevoerd om de waterwinkansen beter in beeld te brengen. Uit deze studies komt naar voren dat binnen dit gebied de omstandigheden in het centrale deel, nabij Luxwoude, het beste is voor een waterwinning. In dit gebied zijn zeer goede waterwinmogelijkheden aanwezig, die ook weinig effecten met zich meebrengen op de omgeving. Het gebied ligt centraal in Friesland dus er zijn goede mogelijkheden om de Friese drinkwaterinfrastructuur te versterken. Ook ligt het gebied nabij het Internationaal Business Park, waardoor Vitens daar goed en snel water kan leveren.