Bijeenkomst van Waterkoplopers Industrie Gelderland populairder dan ooit
De halfjaarlijkse bijeenkomst van de Waterkoplopers Industrie Gelderland (WIG) is populairder dan ooit. Maar liefst 35 deelnemers kwamen op donderdag 29 oktober naar vleesverwerker Compaxo in Zevenaar. Ir. Bruno Mulder, dagvoorzitter en energie- en watertechnoloog, spreekt van een ‘waanzinnige’ opkomst. ‘Het besef dat we water moeten besparen en hergebruiken, groeit.’
Waterbewust gedrag
Een deel van de oplossing schuilt in waterbewust gedrag, betoogt Peter-Jan van Oene van Waterschap Vallei en Veluwe. ‘Vanuit onze gezamenlijke zorg voor water en bodem, voor de huidige en toekomstige generaties, moeten we oog hebben voor de impact van ons handelen op onze waterbronnen. En omgekeerd beseffen wat de impact kan zijn van waterextremen op inwoners en bedrijven. Dit vraagt om waterbewustzijn en actief waterbewust gedrag. Want er verandert pas écht iets als mensen anders dóen.’
Een waterbewust bedrijventerrein leidt tot minder vervuiling van het watersysteem, versterking van de biodiversiteit en bespaart zowel grond- als oppervlaktewater. Bedrijven die een waterscan hebben laten uitvoeren én geïnteresseerd zijn in het verbeteren van waterbewust gedrag, kunnen zich bij Peter-Jan melden. ‘Onze gedragsdeskundigen kijken graag mee.’
Naar een circulair watersysteem
Vervolgens was het woord aan Kees Roest, senior project- en programmamanager bij kennisinstituut KWR. Hij vertelde over het TKI Agri & Food PPS-project ‘Kritieke succesfactoren voor watergebruik passend bij een watersysteem in balans’. Dit project heeft als doel het versnellen van waterbesparing, waterbuffering en waterhergebruik in vooral de agro-foodketen door het wegnemen van niet-technische barrières. Daarbij ligt de focus op ondergrondse waterberging en grondwateraanvulling (infiltratie), waterhergebruik en samenwerking tussen sectoren. ‘De kernvraag is: hoe maken we succesvolle waterhergebruikprojecten de norm in plaats van de uitzondering?’
Sneller opschalen
Dit project, een initiatief van het Watertransitieplatform, omvat vijf praktijkcases gericht op bestuur, vergunningen, financiering en samenwerking. De uitkomsten en de kennis die dit project opleveren, worden breed beschikbaar gesteld, belooft Kees. Het platform brengt bedrijven, drinkwaterbedrijven, waterschappen, overheden en kennisinstellingen samen om watervraagstukken te vertalen naar praktisch toepasbare oplossingen. ‘Samenwerking is essentieel om de overgang van pilotprojecten naar grootschalige implementatie mogelijk te maken’, benadrukt Kees.
Wie meer wil weten over het Watertransitieplatform is op 13 november van harte welkom in Ter Apel. De bijeenkomst ‘Water(her)gebruik voor een systeem in balans’ is bijna volgeboekt; er zijn mogelijk nog enkele plaatsen beschikbaar via Kick-off Water Transitie Platform.
Woud aan belemmeringen
Dat de regelgeving rond hergebruik van water (reuse) complex is, weten ze bij pluimveeslachterij Esbro in Wehl als geen ander. Door uitbreiding van de aanvoerhal wil het bedrijf de huidige waterzuivering verplaatsen én moderniseren. De eerste stap is mogelijk uitbreiding met biologische zuivering in combinatie met lozing op het oppervlaktewater. ‘Wij denken graag in oplossingen, maar als het gaat om hergebruik van water en lozen op oppervlaktewater stuiten wij op een woud aan belemmeringen en regelgeving’, verzucht Jan Legters, bedrijfsleider bij Esbro. ‘Als we onze plannen mogen doorvoeren, daalt onze inname uit onze eigen waterbron met de helft. Maar in de praktijk is het heel lastig om groen licht te krijgen. Wellicht kan het Watertransitieplatform ons daarbij helpen’, oppert hij. ‘Neem gerust een keer contact met mij op’, reageert Kees Roest van KWR.
Rigoureus eenvoudig
Toch hoeft watertransitie niet ingewikkeld te zijn, bewijst Pathema, pionier in circulaire koelwatersystemen. ‘Integendeel, circulair koelwater is rigoureus eenvoudig’, stelt Stefan de Gelder, business development manager bij Pathema. Het bedrijf uit Tilburg focust op drie pijlers: minder (drink)watergebruik, afvalwaterhergebruik en schoner oppervlaktewater. ‘Elke situatie is anders, maar koelen kan altijd met minder koelwater, met minder afvalwater en zonder of met minder chemicaliën.’
Het hart van de Pathema-installaties is de Industrial Vortex Generator. ‘Het koelwater wordt in een krachtige, driedimensionale draaikolk gebracht waardoor kalk op een gecontroleerde manier kan uitkristalliseren. De gevormde kalkkristallen kunnen vervolgens worden weggefilterd, in plaats van zich af te zetten op warmtewisselaars en leidingen. Zo beperken we kalkaanslag en blijft de warmteoverdracht optimaal’, vertelt Stefan. ‘Daarnaast combineren we de vortextechnologie met aanvullende technieken, zoals geavanceerde oxidatie (AOT) om microbiologische groei aan te pakken.’
Optimale warmteoverdracht
De Pathema-techniek is volledig chemicaliënvrij en door effectieve voorfiltratie en recirculatie kan tot 30% van de waterfoodprint en 80 procent van het afvalwater worden bespaard, belooft Stefan. ‘En omdat er geen kalkaanslag optreedt in de warmtewisselaars, blijft de warmteoverdracht optimaal. Dat resulteert in een lager energieverbruik.’ Deze technologie is erkend als Best Beschikbare Techniek (BBT). ‘Daardoor kunnen industriële bedrijven sneller voldoen aan strenge emissie- en milieueisen van de overheid.’
Kaderrichtlijn Water
Vervolgens kwam de Kaderrichtlijn Water (KRW) aan bod. De KRW is Europese wetgeving en heeft tot doel om de kwaliteit van het water in heel Europa te verbeteren. Om dat te bereiken moeten de lozingen van schadelijke stoffen in alle Europese landen omlaag. Overheden en bedrijven hebben de plicht om lozingen van schadelijke stoffen te beperken. ‘Zowel directe als indirecte lozers (die op het riool lozen) moeten voldoen aan de eisen van de KRW’, benadrukt Amanda Brouwer, compliance advisor bij Haskoning. Na toetsing van 122 stoffen hebben 42 stoffen aanvullende maatregelen nodig om de chemische doelen te halen.
Meer grip
Veel bedrijven vinden het lastig om een weg te vinden in het woud aan voorschriften en lozingseisen. Om meer grip te krijgen op KRW hebben VNO-NCW en MKB-Nederland het Actieprogramma Chemische stoffen KRW bedrijfsleven opgesteld. Ten eerste is er voor ondernemers een KRW Self Assessment beschikbaar. ‘Daarmee kunnen zij eenvoudig controleren of hun lozing voldoet aan de eisen en of hun bedrijfsprocessen aangepast moeten worden’, verduidelijkt Colette Beukman, projectleider bij MKB-Nederland. ‘Het gebruik van deze tool is anoniem en kosteloos.’
Verder kunnen ondernemers contact opnemen met de KRW Supportdesk. ‘Water- en beleidsexperts van Haskoning geven advies op maat, maak daar gebruik van.’ Daarnaast zijn er communicatietoolkits en trainingen beschikbaar voor branche- en ondernemersverenigingen.
Perfect schoon water
Tot slot vertelde Gijs van Selm, consultant bij Condor Consultancy, over het opwaarderen van proceswater, circulaire waterbehandeling en waterhergebruik bij Compaxo. Aan dit waterzuiveringsproject is een UPPWATER-subsidie verstrekt. Het doel: de innovatieve industriële waterzuiveringsinstallatie van Pathema op volledige praktijkschaal demonstreren en valideren onder realistische bedrijfsomstandigheden. ‘Met behulp van de Pathema-technologie, extra waterbuffers en zogeheten discfilters willen we perfect schoon water produceren. Als we daarin slagen, kan Compaxo in de toekomst 70 procent van het water hergebruiken.’
Feestelijk tintje
Dagvoorzitter Bruno Mulder kijkt tevreden terug op deze bijeenkomst. ‘De deelnemers hebben veel kennis ingebracht én opgehaald.’ Op 25 maart komen de waterkoplopers opnieuw bijeen en die sessie krijgt wellicht een feestelijk tintje. Want begin 2026 bestaan de Waterkoplopers Industrie Gelderland vijf jaar.
