Doorn
Aanpassing drinkwatervoorziening
Sinds 1 mei 2025 ontvangt Doorn drinkwater uit Cothen. De productielocatie in Doorn was verouderd en de waterwinning kwetsbaar. Om ook in de toekomst betrouwbaar drinkwater te kunnen leveren, heeft Vitens de drinkwatervoorziening verplaatst naar Cothen. Op deze pagina leest u wat er is veranderd, welke werkzaamheden nog worden uitgevoerd en wat dit betekent voor inwoners.
Belangrijkste mijlpalen
- 2010: Vitens neemt de drinkwaterwinning en productielocatie in Doorn over. Daarvoor was de locatie in particuliere handen.
- 2019: Vitens kondigt aan dat de winning op termijn wordt gesloten. De winning lag op de Utrechtse Heuvelrug en gebruikte grondwater uit een relatief ondiepe grondlaag. Daardoor was de bron kwetsbaar voor verontreiniging.
- 2020 - 2025: Uitbreiding productielocatie Cothen en aanleg transportleiding naar Doorn.
- 1 mei 2025: Drinkwaterwinning Doorn sluit. Doorn krijgt voortaan drinkwater uit Cothen.
- 2025 - 2026: De voormalige productielocatie wordt buiten gebruik gesteld, onderdelen van de oude infrastructuur worden verwijderd en Vitens doet verdere aanpassingen aan het drinkwatersysteem.
Waarom is dit nodig?
De technische installaties voor de zuivering in Doorn waren verouderd en de waterwinning kwetsbaar voor verontreinigingen. Om ook in de toekomst betrouwbaar drinkwater te kunnen leveren, waren vernieuwing en uitbreiding nodig. Op de Vitens locatie in Doorn was hiervoor onvoldoende ruimte. Daarom is besloten om de productie van drinkwater in Doorn te stoppen en Doorn vanuit Cothen van drinkwater te voorzien. Met deze verandering wil Vitens ook in de toekomst zorgen voor voldoende en veilig drinkwater voor inwoners van Doorn.
Welke werkzaamheden voeren we nog uit?
Om Doorn te kunnen voorzien van drinkwater uit Cothen, zijn de afgelopen jaren meerdere werkzaamheden uitgevoerd. Zo is de productiecapaciteit in Cothen uitgebreid en is er een nieuwe transportleiding aangelegd tussen Cothen en Doorn.
Op dit moment voert Vitens nog de volgende werkzaamheden uit:
Buiten gebruik stellen oude productielocatie in Doorn
Nu de drinkwaterproductie in Doorn definitief is gestopt, wordt de locatie losgekoppeld van het drinkwaternet van Vitens. De oude waterwinputten zijn niet meer nodig voor de drinkwaterwinning. Deze putten worden volgens de geldende richtlijnen gedempt. Leidingen in gemeentegrond worden, in afstemming met de gemeente, waar mogelijk verwijderd.
Wanneer de werkzaamheden zijn afgerond, krijgt de afdeling Vastgoed van Vitens het terrein in beheer en zal de locatie worden verkocht. Met de gemeente Utrechtse Heuvelrug zijn de mogelijkheden van herbestemming van het terrein besproken. Deze uitgangspunten worden meegegeven bij de verkoop van de locatie.
Bouw opjager bij Zonheuvel
Op Zonheuvel werken we aan een nieuwe installatie om de waterdruk goed te regelen. Hiervoor bouwen aannemers Salverda, RWB en Hoppenbrouwers in opdracht van Vitens een bestaand drinkwaterreservoir om tot opjager. Een opjager verhoogt de waterdruk, zodat ook de hoger gelegen delen van Doorn voldoende drinkwater en een goede waterdruk houden. De lagergelegen delen van Doorn worden rechtstreeks vanuit Cothen van drinkwater voorzien.
Om de watervoorziening tijdens de werkzaamheden betrouwbaar te houden, staat er een tijdelijke drukverhogingsinstallatie op het terrein. Deze installatie neemt een deel van de functie van de nieuwe installatie over.
Planning en voortgang
Hieronder ziet u de planning op hoofdlijnen. Deze planning is een inschatting en kan wijzigen.
| Periode | Activiteit | Status |
| 2025 - 2026 | Ombouwen drinkwaterreservoir op Zonheuvel tot opjager | Lopend |
| Q3 2026 - Q2 2027 | Buiten gebruik stellen van oude productielocatie in Doorn (Woestduinlaan) | Gepland |
Wat merkt u van de werkzaamheden?
In september 2026 vervangen we op Zonheuvel een aantal ondergrondse leidingen. Om deze werkzaamheden veilig uit te kunnen voeren, sluiten we tijdelijk delen van het drinkwaternet af. Hierdoor hebben sommige inwoners van Doorn tijdelijk geen of minder drinkwater. De adressen die het betreft worden hier via mail/brief van op de hoogte gesteld.
Voor het dempen van de oude waterwinputten en het verwijderen van leidingen zetten we gespecialiseerd materieel in. Hierdoor kunt u tijdelijk werkzaamheden, werkverkeer of verkeersmaatregelen in de omgeving zien. We proberen eventuele hinder zoveel mogelijk te beperken.
Welke veranderingen kunt u merken aan de drinkwaterlevering?
Sinds de overstap naar drinkwater uit Cothen merken sommige inwoners veranderingen in de drinkwatervoorziening. We begrijpen dat dit vragen of zorgen kan oproepen. Hieronder leggen we uit welke veranderingen kunnen voorkomen en wat Vitens doet om de situatie te verbeteren.
Door de veranderingen in de drinkwatervoorziening merken sommige inwoners van Doorn verschil in waterdruk en waterkwaliteit.
Tijdelijk minder waterdruk
Totdat de opjager op Zonheuvel gereed is, wordt gebruik gemaakt van een tijdelijke drukverhogingsinstallatie om drukschommelingen op te vangen. Deze installatie raakt sneller leeg op het moment dat veel mensen tegelijk water gebruiken. Hierdoor kan de waterdruk dalen of kan er tijdelijk geen water zijn in hoger gelegen delen van Doorn.
Om voldoende water beschikbaar te houden, is ook de waterdruk tussen Cothen en Zonheuvel tijdelijk verhoogd. Hierdoor stroomt er meer water naar Doorn. Momenteel onderzoeken we verdere maatregelen om het systeem structureel te verbeteren.
Kans op storingen of leidingbreuken
Door veranderingen in het watersysteem en de hogere druk worden sommige leidingen zwaarder belast. Hierdoor is de kans op leidingbreuken groter, vooral in Doorn-Zuid. Daar zijn de leidingen ouder en dus gevoeliger voor storingen. Dat is vervelend voor inwoners en kan leiden tot tijdelijke storingen of werkzaamheden in de buurt.
Om de kans op storingen in de toekomst te verkleinen, zijn maatregelen genomen in het leidingnet in Doorn-Zuid. Op een aantal plekken zijn de waterstromen aangepast, zodat het water rustiger door de leidingen stroomt. Zo verminderen we de kans op drukschommelingen en leidingbreuken. Ook onderzoeken we welke delen van het leidingnet in de toekomst kunnen worden vervangen.
Wat zijn de effecten van het stopzetten van de winning in Doorn?
Grondwaterstand
Sinds het stopzetten van de winning in Doorn meten we de grondwaterstand in de omgeving. Dit doen we omdat sommige bewoners in het verleden wateroverlast ervaarden tijdens perioden met langdurige regenval. De metingen zijn gedurende een jaar onafhankelijk geanalyseerd. Daaruit blijkt dat het stopzetten van de waterwinning op sommige plekken heeft geleid tot een lichte stijging van de grondwaterstand, maar niet op de plekken waar eerder grondwaterproblemen zijn gemeld. Bij langdurige regenval kunnen bewoners nog steeds wateroverlast ervaren. Uit het onderzoek blijkt echter dat dit niet wordt veroorzaakt door het stopzetten van de waterwinning.
Kalkaanslag
Het water uit Doorn was iets ‘zachter’ dan het water uit Cothen. Het water uit Doorn had een hardheid van 6.7 Duitse graden en het water uit Cothen heeft een hardheid van 7 Duitse graden. Door de samenstelling van het drinkwater uit Cothen kan kalk zich bij het verwarmen iets makkelijker afzetten. Daardoor kunt u meer kalkaanslag zien op bijvoorbeeld kranen, tegels of in uw waterkoker. In de afgelopen periode was dit effect tijdelijk sterker doordat de ontharder uit stond. Inmiddels draait deze installatie weer volledig.
Kalkaanslag is normaal en niet schadelijk voor de gezondheid. Het drinkwater voldoet aan alle kwaliteitseisen. We begrijpen dat kalkaanslag soms vervelend kan zijn. Op onze website vindt u meer informatie en tips over waterhardheid: www.vitens.nl/waterhardheid.
Troebel of melkachtig water
Eerder ontvingen we vanuit de wijk Ludenkwartier, rondom de oude productielocatie, meldingen over troebel of melkachtig water. Mogelijke oorzaak hiervan was de druk in het netwerk dat tijdelijk hoger is. Om het water weer helder te krijgen, zijn delen van het leidingnet doorgespoeld. Dit noemen we spuien. De verwachting is dat de klachten hiermee zijn verholpen.
Blijf op de hoogte
Vitens blijft inwoners informeren over de voortgang van de werkzaamheden en ontwikkelingen rondom de drinkwatervoorziening in Doorn. We vinden het belangrijk om open te communiceren over wat we weten, welke maatregelen we nemen en welke stappen nog worden onderzocht.
Vragen?
Heeft u vragen? Kijk of uw vraag hieronder wordt beantwoord. Staat uw vraag er niet tussen? Neem dan contact met ons op via cothendoorn@vitens.nl.
Bij storingen kunt u 24 uur per dag bellen met 0800 0359 (gratis).
Wat kunt u zelf doen?
U helpt mee door bewust met drinkwater om te gaan, vooral op warme, droge dagen.
- Gebruik water zoveel mogelijk buiten de spitsuren (18.00 - 23.00 uur).
- Sproei uw tuin voor 7.00 uur 's ochtends of na 22.00 uur 's avonds.
- Douche maximaal 5 minuten en niet vaker dan 1 keer per dag.
- Dek een zwembadje af, houd het schoon.
Kijk voor meer tips op www.vitens.nl/waterbesparen.
-
Wat verandert er in Doorn?
Vitens heeft de manier waarop drinkwater wordt geleverd aangepast. Het water komt niet meer uit de productielocatie in Doorn, maar uit Cothen. Dit is gedaan omdat de oude locatie in Doorn kwetsbaar was.
-
Waarom is deze verandering nodig?
De oude winning en zuivering in Doorn was verouderd en zeer kwetsbaar voor verontreinigingen. Om betrouwbaar drinkwater te kunnen maken was vernieuwing en meer ruimte nodig. Dit was op de bestaande locatie van Doorn niet mogelijk. Daarom heeft Vitens het productiebedrijf stopgezet en krijgen inwoners uit Doorn nu drinkwater uit Cothen.
-
Wat hebben we gedaan?
Om Doorn te kunnen voorzien van drinkwater uit Cothen, hebben we de afgelopen periode meerdere werkzaamheden uitgevoerd:
- De productiecapaciteit in Cothen is uitgebreid.
- Er is een nieuwe transportleiding aangelegd tussen Cothen en Doorn.
- We zijn gestart met het aanpassen en opruimen van de oude productielocatie in Doorn (verwachting gereed begin 2027). Dit betekent dat Doorn wordt afgekoppeld van de drinkwaterinfrastructuur van Vitens en dat de oude waterwinputten worden gedempt.
- Bij Zonheuvel werken we aan een nieuwe installatie om de waterdruk goed te regelen. Op dit moment staat daar een tijdelijke installatie.
-
Wat betekent dit voor bewoners?
Er kunnen diverse problemen optreden, zoals:
- Lagere waterdruk
- Soms geen water
- Storingen of leidingbreuken
- Meer kalkaanslag
Deze problemen komen door de overgang naar het nieuwe systeem.
-
Waar is de waterdruk soms laag of hebben mensen tijdelijk geen water?
Op warme dagen gebruiken veel mensen tegelijk water. Het systeem kan die piek soms niet goed aan. Daarnaast is het waterreservoir (tijdelijk vat van 6 kuub) op de Zonheuvel kleiner dan vroeger. Daardoor is er minder buffer bij een grote vraag.
-
Heeft Vitens het productiebedrijf in Doorn niet te vroeg gesloten?
Nee, de sluiting was noodzakelijk. De productielocatie in Doorn was verouderd en de waterwinning was kwetsbaar. Het productiebedrijf is gesloten om risico’s in de toekomst te voorkomen.
-
Wat voor risico's waren dit?
Het ging om risico’s voor het kunnen leveren van betrouwbaar en kwalitatief drinkwater. De winning in Doorn haalde water uit een ondiepe grondlaag dat extra kwetsbaar is voor verontreinigingen van buitenaf.
Daarnaast lagen de winputten buiten de grond van Vitens waardoor wij hier ook minder invloed op hadden. Ook was de installatie verouderd en werd het steeds lastiger om onder alle omstandigheden aan de kwaliteitseisen te voldoen.
Om die reden is besloten om de productie te verplaatsen naar Cothen. Juist om ook in de toekomst betrouwbaar drinkwater te kunnen leveren.
-
Wegen die risico's op tegen de situatie nu?
De huidige situatie vraagt om bewust watergebruik, vooral op piekmomenten. Tegelijk is de sluiting van Doorn juist nodig geweest om grotere problemen in de toekomst te voorkomen.
Door de overstap naar Cothen kan Vitens de drinkwaterkwaliteit en leveringszekerheid op de lange termijn beter borgen.
-
Waarom gaan er leidingen kapot?
Het water komt nu met hogere druk uit Cothen. Oudere leidingen in Doorn zijn daar niet altijd tegen bestand. Hierdoor kunnen leidingen breken en ontstaan er storingen. Dit geldt vooral voor het gebied Doorn Zuid.
-
Waarom zit er meer kalk in het water?
Het water uit Cothen is anders dan het water uit Doorn. Het bevat meer kalk die makkelijker zichtbaar wordt, bijvoorbeeld op kranen en in waterkokers. Het water voldoet nog steeds aan alle wettelijke eisen.
Naast meer kalkaanslag hebben we in het verleden meldingen ontvangen van troebel of melkachtig water. Mogelijke oorzaak hiervan was de druk in het netwerk dat tijdelijk hoger is. Om het water weer helder te krijgen, zijn delen van het leidingnet doorgespoeld. Dit noemen we spuien. De verwachting is dat de klachten hiermee zijn verholpen.
-
Is het drinkwater veilig?
Ja. Het drinkwater voldoet aan de wettelijke normen voor kwaliteit.
-
Welke werkzaamheden lopen er nog?
Er lopen nog twee belangrijke werkzaamheden:
- Het ombouwen van de installatie op de Zonheuvel.
- Het verwijderen van de installatie op oude productielocatie in Doorn.
-
Is er echt niet iets dat Vitens kan doen om dit nu snel - tijdelijk of niet - op te lossen?
We begrijpen dat dit een dringende vraag is. Helaas is er geen snelle, eenvoudige oplossing.
De meest definitieve oplossing is het vervangen van alle leidingen in het gebied. Dit is een grote ingreep die jaren duurt en veel geld kost.
Ondertussen onderzoeken we verschillende tijdelijke en minder ingrijpende maatregelen, zoals:
- De wijk die gevoelig is voor leidingbreuken isoleren (Doorn Laag) en de waterdruk verlagen.
- Het anders aanvoeren van water naar die wijk, bijvoorbeeld via een omleiding.
- Het plaatsen van een (tijdelijk) drukvat om pieken op te vangen.
- Het aanpassen van de pompen en installaties.
Momenteel onderzoeken we welke maatregel(en) het beste helpt om de problemen te verminderen.
-
Hoe heeft deze situatie kunnen ontstaan? In de zin van: hebben we ergens iets verkeerd ingeschat?
De theorie blijkt anders dan de praktijk.
In dit gebied ligt een lange transportleiding van ongeveer 15 kilometer tussen Cothen en Zonheuvel. In het ontwerp is rekening gehouden met de druk in het systeem en met zogenoemde ‘waterslag’ (drukschokken in de leiding).
De berekeningen lieten zien dat er een atmosferisch (drukloos) vat nodig was om die schokken op te vangen. Dit type vat werkt als een soort “open systeem” en kan drukverschillen dempen, maar het kan geen overdruk opvangen.
In de praktijk zien we dat het systeem tijdens piekverbruik – bijvoorbeeld op momenten dat veel water tegelijk wordt gebruikt – zwaarder wordt belast dan verwacht. Juist dan wordt het systeem het meest op de proef gesteld.
Daardoor kan de druk lokaal hoger oplopen dan waar de leidingen tegen kunnen, met als gevolg dat leidingen al bij ongeveer 4,1 bar kunnen springen.
-
Hoelang duren de problemen nog?
Daar is geen exact moment voor te geven. Dit hangt af van:
- Werkzaamheden aan leidingen
- De werking van de installaties
- Hoeveel water er tegelijk wordt gebruikt
-
Wat kan ik zelf doen?
U kunt helpen door zuinig om te gaan met water, vooral op warme dagen.
Op warme en droge dagen gebruiken veel mensen meer drinkwater dan normaal. Bijvoorbeeld door vaker en langer te douchen, de tuin te sproeien of een zwembadje te vullen. Vooral ’s avonds, tussen 18.00 en 23.00 uur, is het gebruik het hoogst. De drinkwatervoorraadkelders raken sneller leeg dan we ze kunnen vullen.
- Sproei uw tuin niet.
- Douche maximaal 5 minuten en niet vaker dan 1 keer per dag.
- Vul geen bad of zwembadje. Dek het zwembadje bovendien af, houd het schoon.
Tip: koop flessen drinkwater. De overheid adviseert om voor 3 dagen water in huis te hebben. Zie hiervoor ook de Denk Vooruit campagne.
-
Kan dit opnieuw gebeuren?
Ja, vooral bij hoge vraag naar water kan de situatie opnieuw ontstaan. Het systeem is kwetsbaar in piekmomenten.
-
Hoe werken de reservoirs in Doorn?
Een reservoir is een grote opslag voor drinkwater. Het zorgt ervoor dat er altijd genoeg water is, ook als veel mensen tegelijk water gebruiken. Vroeger had Doorn grotere reservoirs die goed hielpen om pieken op te vangen.
-
Wat is er veranderd met de reservoirs?
Op de locatie Zonheuvel wordt een bestaand reservoir omgebouwd tot een pompinstallatie (opjager). Hierdoor is de functie van de locatie veranderd:
- Vroeger: vooral opslag van water
- Nu: vooral doorpompen van water
-
Is er nog een reservoir?
Ja, maar dit is nu een klein vat van ongeveer 6 m³. Dit vat is eigenlijk niet bedoeld om water op te slaan voor drukke momenten. Het helpt vooral om schommelingen in de druk op te vangen.
-
Wat betekent dit in de praktijk?
Omdat het reservoir kleiner is:
- Is er minder water op voorraad
- Kan het systeem minder goed pieken opvangen
- Kan de druk sneller dalen als veel mensen tegelijk water gebruiken
Dat kan leiden tot lage druk of tijdelijk geen water.
-
Hoe zit het met de verschillende hoogtes in Doorn?
Doorn ligt op de flank van de Utrechtse Heuvelrug. Daarom zijn er verschillende drukzones:
- Doorn Laag
- Doorn Hoog
- Doorn Hoog-Hoog
Water voor de hogere gebieden moet worden opgepompt via de installatie op Zonheuvel.
-
Waarom ontstaan er juist problemen op de hogere delen?
De hogere gebieden (Doorn Hoog en Hoog-Hoog) krijgen water via de pompinstallatie.
Als het kleine reservoir leeg raakt, of de vraag ineens hoog is, dan kan de pomp droog komen te staan. Er komt dan tijdelijk geen water in die gebieden. Het duurt ongeveer een uur om de installatie weer op te starten.
-
Waarom kan het reservoir leeg raken?
Op warme dagen gebruiken veel mensen tegelijk water. Daardoor kan het kleine reservoir snel leeg raken, omdat het geen echte buffer is.
-
Waarom kan de druk niet gewoon hoger worden gezet?
Dat kan wel, maar dit geeft nieuwe risico’s:
- Oude leidingen kunnen kapotgaan.
- Er kunnen lekkages ontstaan.
- Daardoor kan juist weer drukverlies optreden.
Daarom wordt de druk voorzichtig ingesteld.
-
Wat wordt eraan gedaan?
Vitens onderzoekt en past het systeem aan, bijvoorbeeld door:
- Betere afstelling van de pompen
- Tijdelijke installaties
- Aanpassingen in het netwerk
Maar het systeem blijft voorlopig gevoelig bij piekgebruik.
-
Reservoirs samengevat
Vroeger waren er grote reservoirs in Doorn. Nu is er vooral een pompinstallatie met een klein vat. Dat vat is te klein om pieken op te vangen. Daarom kunnen drukproblemen ontstaan, vooral op hogere plekken.
-
Wat is kalkafzetbaarheid?
Kalkafzetbaarheid betekent:
- Hoe makkelijk kalk uit water zichtbaar wordt, bijvoorbeeld op een waterkoker, kraan of douchewand.
- Het gaat dus niet alleen om hoeveel kalk er in het water zit, maar vooral om of die kalk zich ook echt afzet.
-
Wat is er veranderd in Doorn?
Het drinkwater komt nu uit Cothen in plaats van uit Doorn. Het oude water in Doorn was heel zacht en gaf weinig kalkaanslag. Het water uit Cothen is ook zacht, maar de kalk zet zich sneller af. Daarom merken bewoners nu vaker kalk, bijvoorbeeld bij het koken of douchen.
Hoe kan dat als het water nog steeds ‘zacht’ is?
Zacht water zegt niet alles. Het verschil zit hierin:- Hardheid = hoeveel kalk er in het water zit
- Kalkafzetbaarheid = hoe snel die kalk zichtbaar wordt
Het water uit Cothen kan dus nog steeds “zacht” zijn, maar wel meer zichtbare kalkaanslag geven.
-
Waarom merken bewoners dit extra sterk?
In Doorn waren bewoners gewend aan zeer zacht water. Het nieuwe water:
- bevat iets meer kalk
- en die kalk slaat sneller neer
Daarom valt het verschil extra op.
-
Wat doet de ontharder in Cothen?
In Cothen zit een installatie die kalk uit het water haalt: de ontharder. Deze zorgt ervoor dat het water minder kalk bevat. Als deze uitstaat, zit er meer kalk in het water. Een tijd heeft de ontharder uitgestaan voor onderhoud. Daardoor was de kalkafzetting tijdelijk groter.
-
Is kalk in drinkwater schadelijk?
Nee. Het water blijft veilig om te drinken. Kalk geeft vooral praktische overlast, zoals aanslag. Er is geen maximum voor kalk in drinkwater in de wet, wel een minimum. In het Drinkwaterbesluit is er vastgesteld dat de totale hardheid van het drinkwater moet liggen tussen de 5,6 en 14 °dH.