Voor het project Schalkwijk onderzoekt Vitens waar ze in de toekomst het best nieuw grondwater kan winnen voor de productie van drinkwater. Hydrologen Rein en Nikki, experts op het gebied van grondwater, spelen daarbij een belangrijke rol. 

Nikki zoekt naar de beste toekomstige locatie. “Binnen het aangewezen gebied zoek ik naar de beste plek voor een nieuwe drinkwatervoorziening,” legt ze uit. “We willen zo schoon mogelijk grondwater voor iedereen, dat is belangrijk voor onze gezondheid, de natuur én om ook in de toekomst veilig drinkwater te hebben. Dat willen we winnen met zo min mogelijk effecten op de omgeving.” 

Rein: “Ik begeleid daarbij vooral het veldwerk bij de bodemonderzoeken. Ons doel is helder: genoeg informatie verzamelen om straks een verantwoorde keuze te kunnen maken voor de plek van een toekomstige winning. 

Onderzoek 
Om goed te weten wat er onder de grond gebeurt, is veel onderzoek nodig. Eerder gaf kennisinstituut Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek (TNO) al aan dat er op verschillende dieptes extra informatie nodig is. Met verschillende soorten veldwerk vullen de hydrologen die kennis nu aan. Voorbeelden van dit veldwerk zijn: 

• Ondiepe peilbuizen: smalle buizen in de grond om te kijken waar veen zit en hoe goed de bodem het water doorlaat. 
• TDEM-metingen: metingen waarbij met draden een signaal de bodem in wordt gestuurd, om de eigenschappen van de ondergrond te bepalen. 
• Diepe sonderingen en boringen: hiermee brengt Vitens de diepere ondergrond in beeld. 

De diepe boringen zijn afgewerkt met peilbuizen. Zo kan Vitens de komende jaren de grondwaterstand op verschillende dieptes meten. Rein: “Daarmee leggen we de nul-situatie vast. Als er later een waterwinning komt, kunnen we precies zien wat het effect daarvan is.” Bij een proefboring is ook onderzocht uit welke lagen we in de toekomst water zouden kunnen winnen. Daarbij zijn eigenschappen van het zand gemeten en zijn watermonsters genomen om de kwaliteit van het grondwater te beoordelen. 

Samenwerking 
Wat dit project bijzonder maakt, is de brede samenwerking. Gemeenten, waterschap, provincie, verschillende aannemers én bewoners en agrariërs in het gebied worden erbij betrokken. Nikki: “Het was heel waardevol om te horen hoe de omgeving aankijkt tegen een toekomstige grondwaterwinning voor de productie van drinkwater. En om te laten zien dat wij er alles aan doen om eventuele overlast in de toekomst tot een minimum te beperken.” 

Open houding 
Een praktische uitdaging was het vinden van geschikte plekken voor het veldwerk. Rein: “We moesten regelmatig op privéterrein meten of boren. Het is logisch dat mensen niet altijd zitten te wachten op werkzaamheden in hun achtertuin. Dan helpt een open gesprek, waarin je uitlegt waarom het nodig is en heldere afspraken maakt.” 

Die open houding typeert voor hen de samenwerking in Schalkwijk. Nikki: “Door transparant te zijn en het eerlijke verhaal te vertellen, kom je uiteindelijk het verst.”