Apeldoorn-Noord
Onderzoek naar uitbreiding drinkwatercapaciteit
Over het project
De provincie Gelderland heeft in 2022 zogenoemde drinkwaterreserveringsgebieden aangewezen met grondwatervoorraden die mogelijk geschikt zijn om in de toekomst drinkwater van te maken. Deze gebieden worden nu al extra beschermd tegen verontreiniging. Eén van deze drinkwaterreserveringsgebieden ligt in Apeldoorn-Noord: aan de oostkant van de Veluwe, direct ten noorden van Apeldoorn, tussen de al bestaande winlocaties van Vitens aan de Amersfoortseweg in Apeldoorn, Twello en Epe. Binnen dit gebied zoekt Vitens naar een geschikte nieuwe locatie. Vitens focust zich op het gebied Beemte Broekland.
Om de effecten van de nieuwe waterwinning te beperken, moet er goed gekeken worden naar de beken op de rand van de Veluwe. Dit vraagt om een gezamenlijke aanpak, omdat de beken in beheer zijn van het waterschap en ook provincie en gemeente belangen, doelen en ambities hebben voor dit natuurgebied. Aangezien de opgaven elkaar beïnvloeden, betreft de gezamenlijke aanpak zowel het voorkeursgebied voor de nieuwe winning als het gebied waar de beken stromen. Deze gebieden zijn met elkaar verbonden door het watersysteem.
Samen met de omgeving
Op basis van een intentieovereenkomst tussen deze genoemde partijen gaat een onderzoeksbureau aan de slag om mogelijke gebiedsoplossingen te onderzoeken, die meerdere doelen bereiken. We werken toe naar een integraal schetsontwerp voor alle opgaves in het gebied zodat voor iedereen duidelijk wordt hoe waterwinning hier het beste kan worden ingepast.
Bij Vitens vinden we het belangrijk om de omgeving goed te betrekken. We willen bewoners, natuurorganisaties, grondeigenaren en dorpsbelangen betrekken bij het proces zodat ze weten wat er speelt en welke ontwikkelingen er zijn. Daarnaast horen we graag welke zorgen mensen hebben en willen we samen de kansen benutten om het gebied mooier te maken. Daarom gaan we samenwerken met belanghebbenden uit Beemte Broekland en betrekken we gebiedsvertegenwoordigers bij het project via een klankbordgroep.
Planning
In 2024 heeft Vitens verschillende onderzoeken gedaan om te kijken of de nieuwe waterwinning nodig is. Er werd onderzoek gedaan naar het water, de bodem en het watersysteem. Ook is gekeken of het mogelijk is om grond aan te kopen voor de winning. In 2025 en 2026 werken we samen met onze partners aan een oplossing die voor iedereen werkt en betrekken we een bredere klankbordgroep. We werken toe naar een integraal schetsontwerp.
Tussen 2027 en 2036 zijn de detailonderzoeken (waaronder een pompproef) en planuitwerking voor de locatie gepland. Tijdens het traject zijn er meerdere momenten waarop belanghebbenden kunnen reageren, zoals bij de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD), het Milieueffectrapport (MER) en tijdens de vergunningsaanvraagprocedure. Zodra de vergunning is verleend, kan de realisatie van het project van start gaan.
Vraag en antwoord
-
Waarom is uitbreiding van de drinkwatervoorziening in Apeldoorn-Noord nodig?
Vitens onderzoekt een nieuwe locatie voor drinkwaterwinning ten noorden van Apeldoorn. De bestaande bronnen in Twello en aan de Amersfoortseweg in Apeldoorn kunnen de groeiende vraag niet meer volledig aan. De regio heeft jaarlijks 2 tot 4 miljoen kubieke meter extra drinkwater nodig.
-
Wat onderzoekt Vitens precies in Apeldoorn-Noord?
Vitens onderzoekt of er in Apeldoorn-Noord voldoende en goed grondwater aanwezig is en wat het effect is op natuur en omgeving. Dit gebeurt via bureaustudies, hydrologisch en ecologisch onderzoek, pompproeven en mogelijk een milieueffectrapportage (MER). Ook wordt gekeken hoe het watersysteem in de omgeving functioneert en hoe een nieuwe winning daar veilig in past.
-
Hoe kiest Vitens de locatie voor een nieuwe bron?
Vitens onderzoekt samen met overheden mogelijke locaties voor nieuwe drinkwaterbronnen. Uit onderzoek blijkt dat in Apeldoorn-Noord, vooral rond Beemte Broekland, voldoende grondwater aanwezig is en dat de effecten op de Veluwe beperkt zijn.
Binnen deze voorkeurszone zoekt Vitens naar beschikbare percelen, bijvoorbeeld kavels die te koop staan of grond die overheden of eigenaren ter beschikking stellen. Zo kunnen meerdere doelen tegelijk worden bereikt, zoals natuurontwikkeling in combinatie met grondwaterwinning om er drinkwater van te maken.
-
Wat merkt de omgeving van een nieuwe drinkwatervoorziening?
De grondwaterstand kan lokaal veranderen. Het peilgestuurde watersysteem wordt zo nodig bijgestuurd om dit te beperken. Ook worden mogelijke effecten op beken en kwelstromen onderzocht. Het wingebied wordt zorgvuldig ingericht, bijvoorbeeld als natuurgebied of voor een lichte vorm van landbouw. Vitens-locaties worden vaak opengesteld voor wandelaars.
-
Heb ik recht op compensatie wanneer ik inkomensderving ondervind?
Agrariërs kunnen door schommelingen in de grondwaterstand inkomensderving oplopen. Daarom hanteert Vitens een schaderegeling. We onderscheiden hierbij een droogte- en een natschaderegeling.
• Droogteschade: vergoeding bij opbrengstverlies door te lage grondwaterstanden.
• Natschade: vergoeding bij schade door te hoge grondwaterstanden, zoals gewasverlies of vertraging in het werk.
-
Welke regels gelden straks in het wingebied?
In het wingebied en het grondwaterbeschermingsgebied gelden regels die de kwaliteit van het grondwater beschermen. Zo zijn er beperkingen op het gebruik van bestrijdingsmiddelen, meststoffen en diepe boringen. De provincie legt deze vast in het vergunning- en beschermingsplan, net zoals bij andere grondwaterwinningen in Nederland.
-
Wat is de planning van het project?
Vitens onderzoekt stap voor stap of Apeldoorn-Noord een geschikte bron is voor het maken van extra drinkwater. Het project loopt over meerdere jaren en kent verschillende fases.
Sinds de start in 2022-2023 heeft Vitens vooral verkend hoe groot de drinkwatervraag wordt, hoe het gebied in het leidingnet past en wat de mogelijkheden zijn voor een nieuwe winning. In 2024 zijn verschillende onderzoeken gedaan naar het grondwater, de bodem en het watersysteem. Ook is gekeken of er geschikte grond beschikbaar is.
In 2025 en 2026 werkt Vitens samen met provincie, waterschap en andere partners aan een oplossing die voor iedereen zo goed mogelijk werkt. Er wordt een bredere klankbordgroep betrokken en toegewerkt naar een integraal schetsontwerp voor de mogelijke drinkwaterwinning en de inrichting van het gebied. Tussen 2027 en 2036 staan detailonderzoeken gepland, zoals een pompproef en wordt het plan verder uitgewerkt. In deze periode krijgen belanghebbenden op meerdere momenten de gelegenheid om te reageren, bijvoorbeeld bij de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD), het eventuele milieueffectrapport (MER) en tijdens de vergunningsprocedure. Zodra de vergunning is verleend, kan het project worden uitgevoerd.
-
Hoe betrekt Vitens de omgeving bij het project in Apeldoorn-Noord?
Vitens betrekt de omgeving actief bij het project. Dat gebeurt via een klankbordgroep met vertegenwoordigers uit het gebied, persoonlijke gesprekken met grondeigenaren en regelmatige communicatie via nieuwsbrieven en de projectpagina www.vitens.nl/apeldoornnoord. Zodra de locatie definitief is vastgesteld, start een participatietraject met bewoners om samen te werken aan de ruimtelijke inpassing van een nieuwe winning.
